- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- BJ.
- N.
I.
1.
zamknąć,
zatrzymać, ograniczyć; in unum cogere,
comprehendere,
circumcludere, coartare.
N.
glossam
Pol.
GLcerv p. 501 : c-re aquam est continere sic, ne defluat, nec dilabatur «skrocić a powsciągnąć wodę».
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
in a .
abl.
d.
sq.
in
c.
acc.
ArHist V p. 246 (a. 1332) : si ... sacerdotes possunt Christum c-re in panem, tunc nos ipsum possumus c-re in cor.
2.
powstrzymywać,
tłumić, powściągać, uśmierzać; arcere,
impedire,
continere.
N.
syn.
cohibere (
StPPP III
p. 18, a.
1532)
, continere (
Tom. XV
p. 17, a.
1533)
.
N.
locut.
ditione
panować nad kimś, rządzić;
regere (eodem sensu
etiam
abs. ).
Constr.
a.
sq.
abl.
b.
sq.
ab. c.
sq.
sub :
StWłocł p. 2 (a. 1402) : linguam et oculos ... sub freno castitatis ... c-re.
II.
1.
ukrócać samowolę, ganić, karać; castigare, punire, multare.
Syn.
et iuxta posita
ammonere (
CodEp III
p. 62, a.
1452)
, castigare (
Tom. XV
p. 476, a.
1533)
, cohibere (
ArPrawn I
p. 297, a.
1553)
, iudicare (
ib.
p. 89, a.
1538)
, punire (
ib.
).
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
abl.
c.
sq.
per:
ArHist XII p. 267 (a. 1372) : fratres ... dissolutos c-ndo per debitam censuram.
d.
sq.
de:
MARTIN. OP. Marg. fol. 100a : monachi siue alij clerici de suis excessibus possunt verberibus c-ri.
2.
przymuszać, zmuszać;
cogere, compellere
GALL p. 407 (— 30,13 M.): Bolezlaus ... gentes ... barbarorum ... quas vincebat, non ad tributum pecuniae persolvendum, sed ad verae religionis incrementum c-bat.
Ib. p. 468 (= 136,3 M.) : castellani non ... Alemannis parcebant, sed eos abscedere a muro lapidibus et armis c-bant.Ita saepissime.
N. locut.
necessitate coercente:
KodWp III p. 204 (a. 1362) : domini nominatarum villarum necessitate c-nte tunc de se querulantibus iure sibi competente respondere sunt astricti.
N.
syn.
compellere (
ArHist V
p. 110, a.
1453).
Constr. sq.
ad supra
37
sq.
et saepius;
sq.
inf.
supra 41
sq.
et saepius.