Ogólne
Pełne hasło
Więcej

QUIES

Gramatyka
  • Formyquies
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -etis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.+
    • 1. pax, tranquillitas, otium.
    • 2. requies, respiratio, relaxatio.
    • 3. dormitio, somnus, sopor, etiam: cubitura. Inde etiam: marzenie senne; somnium.
    • 4. securitas, tranquillitas animi.
    • 5. requies aeterna, mors.
  • II. transl.
    • 1. iur. cessatio a vindiciis
    • 2. phil. immobilitas, status eius, qui non movetur (vel res quiescens)

Pełne hasło

QUIES, -etis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • A.
  • N.
  • W.
I. propr.
1. spokój, pokój; pax, tranquillitas, otium.
N. per abundantiam
quies pacis, otium quietis, pax et quies, sim.
Locut.
in (sub) quiete w spokoju, spokojnie; quiete, in pace.
2. odpoczynek, spoczynek, wypoczynek; requies, respiratio, relaxatio.
N. med.
THOM. Med. p. 428 : habet cottidiana vera XII horas in magno labore et VI horas in labore minori, quod dicitur falsa q-es, et habet VI horas in vera q-e.
Ib. p. 421 : si febris non cessaverit sic per I diem q-is et per I diem laboris.
Ib. p. 431 : eger ... in II ultimis horis false q-is cibandus est.
Ita ib. saepius.
3. sen, spanie, także: leżenie; dormitio, somnus, sopor, etiam: cubitura. Inde etiam: marzenie senne; somnium.
N.
per quietem przez sen; in somnio
MIECH. Chr. p. 146 : quidam ... religiosus per q-em lupum ... humana uoce exclamasse uidit.
4. spokój wewnętrzny, równowaga ducha; securitas, tranquillitas animi.
N. additur
spiritualis in Deo ( WŁODK. ScrSel I p. 132 ).
5. odpoczynek wieczny, śmierć; requies aeterna, mors.
II. transl.
1. iur. zaprzestanie roszczeń sądowych; cessatio a vindiciis
KsgHenr p. 65 (a. 1257) : domus sepius nominata eadem bona iure hereditario obtinebit perpetuo cum q-e.
PommUrk V p. 510 (a. 1320) : villam ... pro bonis suis obtinebit eternaliter cum q-e.
Ita vulgo. Cf. PAX , 18 sqq. Per abundantiam pacis quies ( DecrICC I p. 101, a. 1460).
Iuncturae potiores
in (bona) quiete ( ArPrawn VIII p. 67, a. 1396 ; StPPP IX p. 27, a. 1424) , in pace et quiete ( APozn I p. 89, a. 1442 et saepius).
2. phil. stan spoczynku, bezruch, brak ruchu, nieruchomość (lub przedmiot w stanie bezruchu); immobilitas, status eius, qui non movetur (vel res quiescens)
HESSE Quaest. p. 489 : q-s capitur dupliciter: uno modo abstractive, et sic est carentia motus, et sic nihil est; alio modo concretive, pro re quiescente, quia q-s opponitur privative motui; modo privatio non distinguitur a re privata ... igitur nec q-s a re quiescente, et per consequens q-s est quiescens.
Ita saepe.
Syn.
immobilitatio ( WROCŁ. Epit. fol. g Ia ). Distinguitur animalis ( WROCŁ. Epit. fol. g IVa) , naturalis ( HESSE Quaest. p. 719 et saepius), violenta ( WROCŁ. Epit. fol. g IVa).
Opp.
motus ( STOB. Parv. fol. A IVa et saepe).
Constr. ad I
- II: a. abs. b. sq. gen. c. sq. in c. abl.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)