Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PYRAMIS

Gramatyka
  • Formypyramis, piramis, piramys
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -idis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • aedes basi quadrata in acutum desinens.
    • 1. geom.
      • a. conus basi multiangula.
      • b. + rotunda conus
    • 2. ornamentum quoddam pensile, coni formam habens

Pełne hasło

PYRAMIS s. PIRAMIS s. PIRAMYS, -idis f.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • W.
[generis m. , cf. infra 55 ].
piramida (budynek w kształcie ostrosłupa na kwadratowej podstawie); aedes basi quadrata in acutum desinens.
Praec.
1. geom. t.t.
a. ostrosłup, bryła geometryczna, której podstawą jest dowolny wielokąt, a ścianami bocznymi są trójkąty o wspólnym wierzchołku; conus basi multiangula.
Dicitur
laterata ( VITELO Persp.(U) I p. 269 et saepius).
b. rotunda et abs. stożek; conus
VITELO Persp.(U) I p. 268 : omnes linee longitudinis unius p-is rotunde sunt equales etc.
Ib. infra: p-is rotunda fit per transitum trianguli rectanguli alterutro suorum laterum rectum angulum continentium fixo, donec ad locum suum, unde incepit, redeat, triangulo ipso circumducto etc.
Ita saepe.
Distinguitur
pyramis ampligonia, orthogonia (orthogonalis), oxygonia, rectangula ( VITELO Persp.(U) I p. 268 et saepius); item illuminationis stożek oświetlenia (
ib. II p. 235 : p-is illuminationis dicitur illa cuius vertex in puncto corporis luminosi et basis in superficie rei illuminate
; ita saepius), radialis stożek promieni (
ib. p. 234 : p-is radialis dicitur p-is cuius basis est in superficie corporis suam formam diffundentis, et vertex in puncto alterius corporis cuiuscunque
; ita saepius, radiosa: GŁOG. Anim. fol. N VIIIb) , visualis stożek widzenia ( VITELO Opt. p. 119 : omnis uisio fit per p-em uisualem, cuius basis superficies rei uisę;
ita saepius ).
2. jakiś wisiorek lub przedmiot w kształcie małego stożka; ornamentum quoddam pensile, coni formam habens
InwKKr p. 86 : cappa ... cum clipeo ... a quo pendent sex p-es serico albo et auro extexto.
Ib. p. 41 (a. 1576) : p-es inaurati 5 et appendices infularum 5.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)