- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- Ha.
- N.
- O. [
- NR
- ST R
- ON Y:1466]
I.
w funkcjach porównawczych;
sensu comparativo
II.
propr. tak jak,
zależnie od tego jak, według tego
jak; ita ut, eo modo ut, taliter ut, ad
instar, in modum (sequitur
enuntiatum vel etiam vox unica).
Per abundantiam dicitur
secundum prout :
StPPP II p. 349 (a. 1430) : fortalicium tenere debent secundum p-t decet fortalicium obseruare.
Iuncturae potio res selectae
prout possibile est (
KodMazNow
p. 233, a.
1339)
, prout (melius) potui
sim.(
KodPol I
p. 5, a.
1153
et saepius,
cf.
),
prout alicui videbitur melius et utilius expedire
sim. (
DokMp IV
p. 88, a.
1349
et saepe).
Occ. de
spatio: tak jak, tam gdzie; illic,
illo loco
KodWpVIII p. 101 (a. 1419) : excludimus nobis ... spacium usque ad molendinum ... et p-t usque ad pontem ... extenditur.
DokRad p. 54 (a. 1442) : molendinum, quod iacet declivius in fluvio Mleczna, p-t molendinum dictum Babnow est situatum.
DokMp VIII p. 256 (a. 1443) : cum ... silvis ... p-t se circulariter protendunt circa ipsum Dlugi Stok etc.
2.
tak (samo) jak, w taki sposób jak(by);
eodem modo (ut), similiter, ita, tamquam (si)
DokRad p. 9 (a. 1340-60) : sextum denarium census, p-t de mansis civitatis, recipiendum.
StPPP VIII p. 20 (a. 1377) : testis ... rotam ex toto dixit, p-t sibi (i. ei ) ministerialis edixit.Ita vulgo. Glossa Pol.
AGZ XV p. 102 (a. 1470) : qui te concitat ad terminum prolapsum, p-t proposicio et responsio, alias «przypozywa ku rokv przepelzlemv yakosch prza y odeprza» est facta in libro.
Iuncturae potiores selectae ad 1 - 2: a. prout in libro (registro, instrumento sim.) patet (stat, continetur, scriptum est sim.) (RachJag p. 16, a. 1389 ; StPPP VIII p. 440, a. 1398 et saepe), prout refertur ( RachJag p. 99, a. 1389) , prout littera(-ae, rota) canit (sonat) ( RotKal p. 202, a. 1413 ; CracArt I p. 166, a. 1460 et saepius); prout quis confessus est ( AKapSąd III p. 9, a. 1452 et saepius), se inscripsit ( StPPP VIII p. 743, a. 1399) , iuravit ( ib. p. 474, a. 1398) , quem citavit ( ib. p. 919, a. 1400) , sim.
b.
prout (solus) habuit (tenuit, possidebat)
StPPP VIII p. 211 (a. 1387) : partem totam hereditatis ... cum omni iure, p-t tenuit ... vendidit.
Ib. p. 283 (a. 1388) : Pechna ... omnem partem hereditatis, p-t sola tenuit, sibi Hanconi ... obligavit.Ita vulgo. Occ. verbo omisso
KsgKaz p. 138 (a. 1413) : resignavit domum ... cum omni iure, longitudine et latitudine, p-t solus.
c.
prout ipse (solus) personaliter interesset (staret),
praesens fuisset
sim.
KsgZKal p. 45 (a. 1402) : dans ey procuratori plenum mandatum ... omnia et singula faciendi p-t ipsemet personaliter interesset.
PP III p. 202 (a. 1451) : Anna ... constituit... procuratorem suum ... tam potentem p-t sola personaliter staret.
ArLit VII p. 361 (a. 1531) : maritum suum ... instituit plenipotentem ... sic p-t ibidem sola praesens fuisset.
d. negare narrata prout narrantur,
cf.
II.
transl.
1.
jeżeli; si
(ducit enunt.
condicionale)
KodWp III p. 322 (a. 1368) : nulli ... liceat hanc ... graciam infringere ... p-t indignacionem nostram ac penam gravissimam voluerit evitare.
DokMp I p. 261 (a. 1394) : villas ... nullatenus impedire praesumatis, p-t cupitis regiam indignationem ... evitare.Ita saepius.
2.
że; quod (ducit enunt.
obi. )
KodLit p. 170 (a. 1413) : tantas ... ab eis Cruciferis inpaciendas iniurias sustinemus, p-t uix eadem scriptis aut uerbis possumus explicare.
APozn I p. 93 (a. 1443) : respondit austere et proterviter ... p-t hoc ad eum non spectabat.Ita saepius.
3.
ponieważ, bo, za to że;
quia, quod (ducit
enunt.
causale)
StPPP VIII p. 467 (a. 1398) : prepositus ... actor ... contra Jaschconem ... pro ... XXX marcis ... p-t villa Topola obligata est per prepositum.
AGZ XI p. 238 (a. 1444) : fideiusserunt ... X marcas domino voyevode solvere ... pro Masch ... p-t collum subintravit.
ŻydKrak p. 107 (a. 1457) : luet penam, p-t non complevit ipsi ... Judeo ... secundum acta.
DecrICC II p. 124 (a. 1493) : pars adversa p-t suscepit manifestacionem pro proposicione, suam negativam iuramento confirmare debet.Ita saepius.
4.
gdy, kiedy; dum, cum,
quando (ducit
enunt.
temporale)
ArPrawn VIII p. 127 (a. 1415) : pro parte Dobconis ... quia p-t ipsum Warsius ... citauerat... Dobco ipsum pro eadem litera iure euasit.
MatFil II p. 33 (a. 1415) : termini ‘pater’ et ‘filius’ ... p-t significant rem in creaturis ... p-t significant Deum eqs.
RotKal p. 443 (a. 1427) : tunc infirmabatur tempore terminorum ... p-t ipsum diuinis procuravit presbyter.Ita saepius.
Locut.
ad I - II (quarum nonnullae e Polonorum lingua ad verbum translatae intelligi nequeunt nisi
a Polone
loquentibus)
a. exnunc prout extunc
α.
exnunc prout extunc
natychmiast;
ilico, statim
ŹrWaw I p. 92 (a. 1489) : id quod edificare aut reformare in domo sua tenetur, iam exnunc p-t extunc incipiat et perficiat cum effectu.
Ib. p. 115 (a. 1500) : sub pena ... solvenda, quam exnunc p-t extunc se solvere ... Iohanni ... obligavit.Ita saepius.
β.
(ab) exnunc prout extunc, extunc prout exnunc
sim.
:od tej chwili i na zawsze;
inde ab hoc tempore et in
perpetuum
KodWp II p. 77 (a. 1293) : si aliquis ... repetere vellet eandem hereditatem ... eum sic ab exnunc p-t extunc abjudicamus.
KsgRachKr p. 194 (a. 1357) : fratres ... sunt confessi ... diuisionem inter se interuenisse, quam exnunc p-t extunc ratam et gratam se habere ... affirmarunt.
IurMas I p. 88 (a. 1401) : exnunc p-t extunc et extunc p-t exnunc ... fratrem ... a premissis omnibus et singulis facimus quietum.Ita saepissime.
γ.
cf.
infra
C.
b. extunc prout exnunc
α.
cf.
supra
A.
β.
cf.
infra
C.
c.
pronunc prout protunc, extunc prout exnunc,
exnunc prout extunc
i teraz i zawsze;
et nunc et semper
JAC. PAR. RefEccl p. 283 : qui ... mores suos non curant in melius reformare; quibus merito pronunc p-t protunc dicit Christus ‘si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent’ (Vlg. Ioan. 15,22 ).
ŹrWaw I p. 34 (a. 1468) : si vero hoc decretum ... tenere renuerit ... extunc p-t ex nunc et exnunc p-t extunc ... sciant certas se incurrere penas.
d.
prout itur
jak się idzie, idąc, po drodze; cum quis it,
eundo
KsgŁawKaz p. 239 (a. 1418) : cementificinam sitam ante portam civitatis Kazimiriensis, p-t itur ad Weliczkam.
e.
prout hodie 4 septimanae
(cf.
Pol.
jako dziś cztery niedziele)
przed 4 tygodniami;
ante 4 septimanas
AGZ XIII p. 436 (a. 1464) : Iacobus ... in iure p-t hodie quatuor septimane dixit eqs.Cf. 53.
f.
jako i, no i rzeczywiście; et re vera (in enuntiati parte altera repetitur verbum partis
praecedentis, e Pol. )
KodWp VI p. 315 (a. 1380) : de ... iuramento partes utraeque stabant p-t et stant contentae.
PP V p. 110 (a. 1428) : inscripsit se ... si non soluisset extunc decem mansos ... amittere debuisset; p-t non soluit, propter quod perdidit.
AKapSąd III p. 19 (a. 1465) : protestatus est ... quod ausi fuerunt de beneficio non vacanti eleccionem ... attemptare, p-t et attemptaverunt.
Ib. p. 107 (a. 1506) : qui debuit sponsalia contrahere cum Margaretha ... p-t contraxit.Ita vulgo.