Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROPORTIONABILIS

Gramatyka
  • Formyproportionabilis, proporcionabilis
  • Etymologiaproportiono
  • Odmiana -e
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I.
    • 1. congruens, conveniens (praec. magnitudine)
    • 2. comparabilis, aequivalens
  • II. math. phil. proportionalis

Pełne hasło

PROPORTIONABILIS s. PROPORCIONABILIS, -e (proportiono)
  • Bl.
  • L.
  • Ha.
I.
1. odpowiedni, stosowny, dostosowany (zwł. wielkością); congruens, conveniens (praec. magnitudine)
VITELO Epist. p. 11 : qui calor respectu interioris partis corporis ... fit improportionabilis, toti enim corpori prius p-is fuerit.
THOM. Med. p. 428 : frigidi vapores ad exteriora sunt penetrantes in maiori quantitate, quia membra illa sunt eis p-ia in frigiditate.
Ita saepius.
Syn.
congruens ( KodWp I p. 99, a. 1358)
N. mus.
MONET. fol. A ΙΙIb : musica humana alia theoretica alia activa est, theoretica, que p-i consonantiarum theoremate disparem toni dimensionem triaque meli genera considerat, actiua, que circa sonorum ac consonantiarum praxim consistit.
Constr.
a. sq. dat. , cf. et 25 et saepius. b. sq. in c. abl. , cf. c. sq. quantum ad :
HESSE Matth. IV p. 274 : luminosum p-e quantum ad visionem.
2. porównywalny, podobny, równoważny; comparabilis, aequivalens
GŁOG. Anim. fol. J IIIb : in animalibus ... omnibus licet non sit cor, est tamen aliquid p-e cordi.
JAC. PAR. Var. I p. 357 : cum enim ante eleccionem Romani pontificis aut fuit oculus aut manus in corpore aut aliquod aliud membrum p-e, per ius concordis eleccionis in eum facte non est abscisum a corpore, sed in parte digniori corporis translatum est.
Syn.
similis :
BYSTRZ. Top. fol. s VIb : si opponens velit construere vel ... aliquod problema, consideret in p-bus et similibus ... se habeant vel non.
II. math. et phil. proporcjonalny; proportionalis
VITELO Epist. p. 15 : inter omnes duos numeros cubitos solidos cadunt duo numeri medio loco p-es.
GŁOG. Anal. fol. LL Va : nec ei conuenit, vt comparatur ad omnem quantitatem, sed convenit ei quantitati, vt comparatur ad quantitatem sibi p-em.
ExPhys fol. t IVb : spacium super quod fit motus rectus est infinitum in diuisione secundum partes p-es.
Explicatur
ib. fol. L Vb : partes p-es dicuntur partes sic se habentes, quod qualis est proportio secunde ad primam, talis est tercie ad secundam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)