- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- K.
I.
propr. (de loco)
bliskość, bliskie położenie, sąsiedztwo; vicinitas,
confinium.
Dicitur
vicinior
DokMp VI p. 408 (a. 1416) : villas ... p-e viciniori tenute Radomiensis adiacentes.
Ib. p. 409 : ville … in viciniori p-e adiacent ... tenute.
Constr.
a.
sq.
gen.
b.
sq.
ad :
HESSE Matth. IV p. 332 : in quo verbo p-as ad magistrum notatur.
II.
transl.
1.
pokrewieństwo, powinowactwo;
cognatio,
consanguineitas.
Per abundantiam dicitur propinquitatis consanguinitas (
Comment. VI p. 148, a.
1329)
, propinquitas cognationis (
WROCŁ. EpitConcl fol. y
IIIa).
N.
locut.
remotus in linea propinquitatis (
DecrICC I
p. 293, a.
1468).
2.
meton. krewni, powinowaci, ród; propinqui, affines, consanguinei, gens.
III.
iur.
1.
tzw. bliskość, prawo bliższości, czyli pierwszeństwo w dziedziczeniu na zasadzie
pokrewieństwa;
ius prioris consanguineorum in hereditate obtinenda
NieznPrChełm p. 309 (saec. XIV/XV) : de p-e post manum mortuorum.
DokMp I p. 324 (a. 1404) : nos et successores nostri ratione p-is pro praedicta scultetia pecuniam ... persolvemus.
KsgZKal p. 140 (a. 1406) : quam hereditatem idem Johannes p-e acquisivit ... nec alter aliquis nocere possit p-e.Ita vulgo. Glossae Pol.
RotPozn p. 512 (a. 1435) : Johannes ... iusto et vero iudicio aquisivit p-em alias «bliskosczy» super ... Janussio ... et eandem p-em alias «bliskoscz» ... resignare debet.Ita saepius. Ad rem cf. Dąbkowski, Prawo prywatne I p. 493-4; II p. 496-512.
Iuncturae potiores selectae
a. nominales propinquitatis nomine (
ŻydKrak
p. 149, a.
1484
et saepius),
ratione (
). b. adiectivales,
v.
gr.
innata (
AGZ XVIII
p. 418, a.
1500)
, mera (
DecrICC I
p. 340, a.
1470)
, naturalis (
Dogiel I
p. 61,
a. 1471
et saepius), notoria (
DecrICC I
p. 273, a.
1466)
. c. verbales
α. propinquitas alicui cedit (post
aliquem:
DokLub
p. 324, a.
1468)
, competit (
Dogiel I
p. 61, a.
1471)
, devolvitur (
ProtWoz
p. 82,
a. 1520).
β. propinquitatem (alicuius rei)
acquirere (infra
1266,8), habere (ad aliquid:
DŁUG. Reg. II
p. 280, a.
1453
et saepe; in aliquid:
CracArt II
p. 56, a.
1508
; in aliqua re:
PP V
p. 56, a.
1426
et saepius, pro aliqua re:
DecrICC I
p. 401, a.
1473
; super aliquid:
KodUJ II
p. 262, a.
1468
et saepius), obtinere (
OrtWp
p. 7, a.
1443)
; cedere (alicui:
IurMas II
p. 18, a.
1473)
; approbare (
DecrICC I
p. 15
et
16, a. 1456)
, docere (
ib. II
p. 47,
a. 1485
et saepius), ostendere (
ib.
p. 360, a.
1509)
, probare (
PP II
p. 197, a.
1454),
cett.
γ. propinquitate aliquid acquirere (
), evincere (
DŁUG.
LibBen III
p. 382
)
, obtinere (
APozn I
p. 98, a.
1443)
; contradicere (
RotKość
p. 462, a.
1424)
, interdicere (
AGZ XII
p. 40, a.
1438),
cett.
δ. propinquitate se inicere (in aliquid:
AKapSąd III
p. 73, a.
1499)
, se trahere (ad
aliquid:
DecrICC I
p. 138, a.
1461
et saepius), cett.
ε. a propinquitate recedere (
KodUJ II
p. 262, a.
1468)
; ad propinquitatem devenire (
DecrICC I
p. 154, a.
1462
et saepius), propin
quiorem esse (
RotGniezn
p. 239, a.
1429)
; ex propinquitate
venire (super aliquid:
StPPP IX p. 84, a.
1469)
.
Praec.
in locut.
ius propinquitatis :
DokSZKr p. 15 (a. 1373) : pro scultecia ... ad quam asserebat se habere ius p-is ex successione paterna.
StPPP VIII p. 405 (a. 1397) : partem hereditatis p-is (ed. -e) iure aquisiuit super Roslaum.
KodWp IX p. 173 (a. 1423) : omne ius proximitatis et p-is ... cedentes ... in personam ... Nicolai.
AKapSąd II p. 588 (a. 1464) : que ad ipsum Petrum iure p-is post ... sororem ipsius spectant.Ita saepe. Simili sensu modus propinquitatis ( StPPP IX p. 84, a. 1469) ; ius et propinquitas ( AGZ XVI p. 24, a. 1464) ; propinquitas seu ius ( APozn II p. 95, a. 1481) ; ius successorium et linea propinquitatis ( DokListPł II p. 16, a. 1501) .
2.
dobra przypadające komuś z tytułu najbliższego pokrewieństwa, ziemia posiadana prawem
bliskości; bona terrestria, quae alicui iure hereditario obveniebant
KodPol II p. 751 (a. 1367) : filii eorum jure Polonicali consueto (ed. -tj) omnia bona tam paterna seu omnem p-em devolutam ... obtinebunt.
RotKal p. 288 (a. 1418) : Grzymała ... recognovit p-em, videlicet medietatem Tymenecz, quam emit strenuo Nicolao.
KsgMaz III p. 253 (a. 1437) : tenes p-em meam post matrem meam Pyechnam, que cedebat super ipsam post patrem eius.Ita saepissime.
N.
singulare
propinquitates
przysiółki, przyległości posiadłości
ziemskiej; agri vicini ad fundum pertinentes
PP V p. 86 (a. 1427) : cum omnibus p-bus ibidem in Zaborowo, que ipsis post Katherinam ... cedere deberent.
Ib. infra: pro tota sua hereditate Mlochowo et suis attinenciis omnibus et p-bus, wlgariter «przischotlky».
Constr.
ad 1-2:
a.
sq.
gen.
RotKal p. 149 (a. 1407) : iusto iure acquisivit p-em (ed. -e) sortis hereditatis ... super Petrassium.Ita saepius. b. sq. ad :
PP III p. 205 (a. 1451) : nullus sit propior p-is ad eandem domum nisi ... Mathis.
APozn I p. 201 (a. 1454) : decrevimus iudicialiter ... Agneti p-em ad bona.c. sq. post, praec. post manum mortuam (-orum), cf. et saepissime. d. sq. super c. acc.
PP V p. 62 (a. 1426) : dum ... p-em super hereditatem ... a Iohanne ... emisset.
DecrICC I p. 15 (a. 1456) : suam p-em super genelogiam, quod ipse est filiaster ... Petri ... approbavit.
3.
singulare: spadek, spuścizna; hereditas, possessio hereditaria
StPPP IX p. 212 (a. 1524) : ffassus est totalem ac omnimodam solucionem recepisse p-is sue, videlicet «spadku» post ffratrem suum germanum.Cf. Dąbkowski, Prawo prywatne I p. 8.