Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PROFUGUS

Gramatyka
  • Formyprofugus, profugus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -i
  • Część mowyprzymiotnikrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I.
    • 1. fugitivus, discedens.
    • 2. errabundus, vagus (saec. XV ex.-XVI)
  • II. perfuga, transfuga, exui.
    • α. + aliquem profugum facere i.q. expellere, exiliare
    • β. + profugum esse (fieri, se facere) profugere, aufugere

Pełne hasło

PROFUGUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
[gen. pl. profugum : KodWp X p. 69 (a. 1437) : super articulis profugum kmethonum sive hominum.]
I. adi.
1. uciekający, zbiegły; fugitivus, discedens.
Praec.
de colonis vicum deserentibus; dicitur v. gr. de profugo cmethone ( ArPrawn VIII p. 72, a. 1397 et saepius), homine ( supra 15 et saepius), incola ( IurMas II p. 11, a. 1472) ; profuga muliere ( AGZ XII p. 117, a. 1442).
2. tułający się, błąkający się; errabundus, vagus (saec. XV ex. -XVI).
II. subst. profugus,, -i m. zbieg,wygnaniec, uciekinier; perfuga, transfuga, exui. Glossa Pol.
GLt p. 27 : p-us «sbeg» (cf. RFil XXIV p. 348, saec. XV med.).
N. locut.
α. aliquem profugum facere wygnać, wypędzić; i.q. expellere, exiliare
APozn II p. 278 (a. 1495) : propter crimen falsitatis monete ... de ... regno p-us factus est.
β. profugum esse (fieri, se facere) uciec; profugere, aufugere
KsgKaz p. 118 (a. 1379) : faber ... est p-us.factus de iudicio bannito cum violencia.
KsgPrzem I p. 146 (a. 1426) : iudicio primo comparuit, tamen ... neque complevit causam, quam suscepit, sed de eodem iudicio se p-um fecit.
KsgPozn p. 323 (a. 1428) : famulus civitatis ... p-us est cum pecuniis civitatis.
Eodem sensu
se profugum constituere
ib. p. 172 (a. 1429) : si discederet aut p-um se constitueret ... extunc colium demeretur.
Constr. ad I - II
: a. sq. gen. b. sq. . ab. c. sq. cum, cf. supra 36 et saepius. d. sq. de, cf. supra 29 . e. sq. ex. f. sq. in c. abl.
CodEp II p. 41 (a. 1411) : omnes p-i in hac gwerra.
g. sq. propter, cf. supra 28. h. sq. super c. acc.
RFil XXIV p. 348 (saec. XV med.) : factus est homo ... p-us ... super terram.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)