Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRIORITAS

Gramatyka
  • Formyprioritas
  • Etymologia prior
  • Odmiana -atis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. phil.propr. rei prioris ratio, locus prior, tempus prius
    • a. iur. iur. alicuius actionis iur. tempus prius
    • b. locus prior
  • II. trans.
    • 1. + praedecessorum maiores, priores, praedecessores
    • 2. posteri, progenies

Pełne hasło

PRIORITAS, -atis f. (prior)
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
  • O.
I. propr. (praec. phil. ) pierwszeństwo, uprzedniość; rei prioris ratio, locus prior, tempus prius
MATTH. Serm. II p. 47,27 : primus servus ... dicitur primus ratione p-is temporis, quia praedicatores prius missi sunt ad Iudaeos.
HESSE Quaest. p. 30 : inter species coaequaevas non est p-as et posterioritas.
Ib. p. 107 : p-as est duplex: quaedam naturae ... alia est temporis.
Ib. p. 737 : secundum Philosophum ... aliquid altero est prius quinque modis: uno modo p-e temporis ... secundo modo p-e communitatis ... tertio modo p-e perfectionis vel dignitatis, quarto modo p-e naturae seu causalitatis ... quinto modo p-e ordinis.
Ita saepissime.
Praec.
a. iur. wcześniejszość, wcześniejsza data aktu prawnego; alicuius actionis iur. tempus prius
AKapSąd II p. 484 (a. 1429) : probabit p-em contractus Zophia.
APozn I p. 276 (a. 1458) : litteris visis et examinatis ... plebano ... (cuius datam reperimus seniorem et priorem) p-em ... adiudicavimus.
Ita saepe.
b. pierwszeństwo (w otrzymaniu czegoś); locus prior
AKapSąd I p. 89 (a. 1456) : de p-e obtinendi provisiones mense capituli vacantes.
ARect I p. 396 (a. 1495) : circa quecunque beneficia Vniuersitatis ... omnem p-em et ascensum ... doctori ... tanquam seniori promocione et vocatione priori in Collegium ... adiudicamus.
Ita saepius.
Constr.
a. abs. , cf. supra 1158, 54 et 55 et saepe. b. sq. gen. , cf. supra 1158, 52 et 1 et saepissime. c. sq. in c. abl.
AMedi IV p. 66 (a. fere 1450): omne malum est a diabolo, hoc est ratione p-is in tempore.
II. trans.
1. praedecessorum et abs. : przodkowie, poprzednicy; maiores, priores, praedecessores
DokMp VI p. 144 (a. 1397) : felicis recordationis p-as praedecessorum nostrorum ... regum.
FormJ p. 64 : predecessorum ... meorum regum et reginarum Polonie divina p-as.
Ib. p. 67 : corpulenta p-is nostre desidia (ed. desideria).
2. singulare: potomność, potomni; posteri, progenies
KsgZKal p. 211 (a. 1408) : affirmando, quod prefatam villam ... tenent eisdem et eorum p-i obligatam.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)