Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAEFIGO

Gramatyka
  • Formypraefigo, prefigo, prefingo, , praefixus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -fixi, -fixum
  • Część mowy
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. anteponere (saec. XVI).
    • 2. infigere, affigere (saec. XVI)
  • II. transl.
    • A.
      • 1. statuere, constituere, designare.
        • b. proponere, ante oculos ponere
      • 2. creare, instituere, praeponere
    • B. prius dictus, praefatus

Pełne hasło

PRAEFIGO s. PREFIGO s. PREFINGO, -ere, -fixi, -fixum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • A.
  • Ha.
  • N.
  • K.
  • O.
[part. pl. praes. act. prefigientes:
AGZ XV p. 127 (a. 1471) : domini ... ad interrogandum prefigientes terminum.
3. pl. ind. perf. act. praefingarunt, cf. infra 945,31. inf. perf. praefigisse:
AGZ XIII p. 402 (a. 1463) : recognovit se ... terminum prefigisse.
gerund. prefigiendum:
*CodEp I p. 137 (a. 1422) : terminum competentem duximus prefigiendum.
praefiendo:
ZabDziej III p. 174 (a. 1492) : prefiendo partibus terminum.
part. perf. prefigus:
KsgPrzem II p. 111 (a. 1452) : subdidit se ... servire circa dominum ... ubicumque prefigus dominus fuisset.
]
I. propr.
1. stawiać coś przed czymś; anteponere (saec. XVI).
2. wbijać, przybijać; infigere, affigere (saec. XVI).
N. constr.
a. sq. ad :
WAPOW. Chr. p. 216 : virorum ... capita ad ostentationem victoriae hastis p-re.
Ib. p. 234 : vexilla militaria palatini Moldaviae ... ad Stanislai martyris tumulum sunt p-xa.
b. sq. in c. abl.
II. transl.
A.
1. res: ustalać\wyznaczać, ustanawiać; statuere, constituere, designare.
Praec.
a. iur. terminum :
KodWp I p. 243 (a. 1249) : constituens ... ei terminum p-xum ... coram nobis.
KodKKr I p. 71 (a. 1257) : certos eis ad hoc terminos p-ntes.
Ita vulgo.
Syn.
assignare ( ArPrawn I p. 294, a. 1553) , dare ( KsgLub p. 82, a. 1459) , statuere ( KodWp IX p. 100, a. 1427 et saepius).
b. stawiać przed kimś, komuś przed oczy; proponere, ante oculos ponere
JAC. PAR. Serm. fol. 11b : Johannes Baptista ... incarceratus et decollatus fuit et haec p-itur imago bonorum praedicatorum, qui raro diu permittuntur in curiis potentum residere etc.
Ib. fol. 17b : hic p-itur speculum honestae vitae: senibus in Simeone, viduis in Anna.
Ita ap. JAC. PAR. saepius.
Constr.
a. sq. dat. personae. b. sq. ad :
KodPol III p. 159 (a. 1296) : domini partibus terminum ad sentenciam ... p-arunt audiendam.
AKapSąd II p. 3 (a. 1404) : terminum ... ad VIIIvam diem p-xit.
Ita saepe. c. sq. ex :
HESSE Matth. III A p. 127 : finis ex intentione mentis p-itur rebus.
d. sq. iuxta :
KodWp VIII p. 394 (a. 1425) : in ... terminis ... ad et iuxta eorundem procuratorum ... petita p-xis.
StPPP VII p. 426 (a. 1469) : in termino ... p-xo iuxta iuris formam.
e. sq. ob :
AKapSąd II p. 104 (a. 1437) : partibus petentibus p-xit terminum ob spem concordie ad XIIII dies.
f. sq. pro :
*Lites (Ch) I p. 14 (a. 1320) : quem diem ... fratri ... posset p-re pro dandis apostolis.
KodWp VII p. 138 (a. 1420) : procuratoribus ... octavam diem pro termino p-ximus.
Ita saepius. g. sq. inf.
*KodMaz(K) p. 425 (a. 1237) : quatenus causam prosequi memoratam p-atis.
2. homines: wyznaczać, mianować, ustanawiać; creare, instituere, praeponere
*BreslUB p. 35 (a. 1267) : scolasticus ... cathedralis ... in ... scholis ciuitatis ... rectorem aptum ... instituat et p-at.
PommUrk VII p. 143 (a. 1327) : si in ... ecclesia ... vicarium presbiterum praefici contingeret, ille ... consensu plebani matricis ecclesie p-atur.
Ita saepius.
B. part. perf. praefixus wcześniej wymieniony, rzeczony; prius dictus, praefatus
PommUrk IV p. 71 (a. 1302) : ut ... condonatio nostra p-xa ... perpetuis temporibus perseveret.
Sob. XXXIV p. 97 (a. 1323) : dictos duos mansos ... p-xo Johanni Stille ... duximus conferendos (ed. confendos).
Ita vulgo.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)