Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PIX

Gramatyka
  • Formypix
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowy
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I.
    • A. propr. combustae resinae fluxus.
      • 1.
        • a. + cocta axungia, linimentum ad rotarum axes oblinendos aptum
        • b. + dura quae sutoribus in usu fuit
        • c. med.
        • d.
        • e.
      • 2.
        • a.
        • b.
      • 3. abs.+ a. b. ad
    • B.
  • II. resina
    • 1. + alba e Pinu silvestri Linn. emanans
    • 2. + liquida e Larice europaeaD. C. emanans

Pełne hasło

PIX, picis f.
  • F.
  • G.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • L.
I.
A. propr. smoła drzewna; combustae resinae fluxus. Glossa Pol.
GŁOG. Alex. I fol. F IIIa : p-x ... «smola».
Praec.
1. varia eius genera distinguuntur
a. cocta et abs. : smar do kół wozu, maź, dziegieć; axungia, linimentum ad rotarum axes oblinendos aptum
RachKról p. 232 (a. 1478) : pro p-e ad currum dedi sex grossos.
KsgPozn p. 373 (a. 1494) : pro p-e alias «kolomasz» ad rotas.
KodKrak p. 475 (a. 1503) : facere p-em coctam alias «maysz».
Ita saepius.
b. dura tzw. szewska smoła; quae sutoribus in usu fuit GLr I p. 104 .
c. navalis ( HUSSOW. p. 18, v. 256 ); item med. (ad unguenta conficienda adhibita THOM. Med. p. 104 et p. 177 et p. 369 ).
d. recens ( AKapSąd III p. 111, a. 1506).
e. simplex et taramentina ( DŁUG. Hist. I p. 27 = I p. 88 ed.nov. ).
2. iuncturae potiores
a. verbales picem braxare ( DŁUG. Op. p. 21 ) , cremare ( ArPrawn VI p. 35, a. 1517) , exurere ( AKapSąd II p. 683, a. 1497).
b. nominales picis fornax ( KodWp II p. 303, a. 1312) , vas (alias «smolnica»: KodWp VIII p. 62, a. 1418) , picis et cineris opifex ( Tom. VII p. 182, a. 1525).
3. constr. a. abs. b. sq. ad :
RachJag p. 199 (a. 1394) : pro p-e ad circumfusionem ... vini.
Ib. p. 214 (a. 1395) : pro p-e ad circumfusionem spunthonum.
Ita saepius usque ad saec. XVI in.
B. in imagine
NIC. BŁ. Serm. II p. 275 : adolescentes ... praecauere debent primo somnum torpentis otiositatis, secundo viscum seu p-em inficientis societatis.
II. żywica; resina
1. alba sosnowa; e Pinu silvestri Linn. emanans GLr I p. 104.
2. liquida modrzewiowa; e Larice europaeaD. C. emanans GLr I p. 106 .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)