Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PISCATOR

Gramatyka
  • Formypiscator, pischator, pyscator
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -oris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. propr.+ piscium allecista qui pisces capit.
    • 1. coloni ducis, qui piscibus capiendis operam dabant
    • 2. + liber
    • 3. + piscatorum ambitus, villa regio, quam piscatores incolunt
    • 4. + magister
  • II.
    • 1. eccl.+ anulus Piscatoris, Cathedra Piscatoris de s. Petro; in locut. Sedes Sacra
    • 2. piscatoris fundus

Pełne hasło

PISCATOR s. PISCHATOR s. PYSCATOR, -oris m.
  • F.
  • G.
  • Dc.
  • S.
  • A.
  • O.
I. propr. rybak, rybołówca; qui pisces capit. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 361 (saec. XV med.med) : p-or «rybythw».
KsgPrzKr p. 319 (a. 1488) : Jacobus p-or «ribitwi» de Osswanczym.
GLb p. 78 : p-or «ribythw».
Per abundantiam dicitur piscium ( KodMp III p. 51, a. 1342) ; iuxta ponitur allecista ( CracArt I p. 63, a. 1421 ; KsgPrzKr p. 149, a. 1437). Praec.
1. pl. rybitwy, rybaki, książęca służba rybacka, ludność służebna, trudniąca się rybołóstwem; coloni ducis, qui piscibus capiendis operam dabant
KodWp I p. 347 (a. 1261) : Szethowo cum cocis, Rzgowo cum sanctuariis et stabulariis, Grabienice cum camerariis, Slavsko cum p-bus.
MonDipl p. 13 (saec. XIII ex.ex) : Thincziensem villam cum ... omnibus ministris curie regis competentibus ... tam pistoribus, lagenarijs, quam cocis et camerarijs, p-bus et pecorarijs.
Ita passim. Ad rem cf. Buczek, Książęca ludność służebna, p. 75 - 79.
2. distinguitur liber :
KodWp VI p. 203 (a. 1359) : habebit ... unum p-em liberum pro mensa sua.
PP V p. 96 (a. 1428) : ad eandem aduocaciam ... habebunt ... p-em liberum.
Ita saepius.
3. piscatorum ambitus, villa osada rybacka; regio, quam piscatores incolunt
CodSil(M) I p. 242 (a. 1203) : ambitum ... p-um, qui dicitur Cotouic, cum lacu et clausura eidem claustro contulit.
KodWp II p. 5 (a. 1288) : villam nostram ... cum ... eis, que ad ipsam pertinent, villa p-um, clausuris ... conferimus.
4. magister munus quoddam in ordine Cruciferorum
Dogiel IV p. 157 (a. 1455) : commendatoriam Gedanensesm et officium magistri p-is quondam ad Puck pertinentem ... inscribimus (ita ib. p. 157 saepius ).
Cf. infra 607,5 sqq.
Constr.
a. abs. b. sq. gen. , v. gr. civitatis ( IurMas II p. 52, a. 1490) , ecclesiae ( CodSil(M) II p. 58, a. 1208) , regis ( RachJag p. 156, a. 1393 et saepius; regiae maiestatis : AGZ XVII p. 390, a. 1500) . c. sq. ad :
APozn II p. 138 (a. 1484) : Albertus p-or ad sanctum Albertum.
d. sq. de :
KsgŁawKr p. 133 (a. 1375) : Clemensconi p-i de Plaszov.
StPPP VIII p. 30 (a. 1381) : Petrus p-or de Prossouicz.
Ita passim.
N.
de extra :
KsgPrzKr p. 158 (a. 1339) : Putko p-or de extra civitatem habet ius paternum.
e. sq. extra :
ŹrWaw II p. 192 (a. 1515) : Stanislaum Baranek, p-em extra muros Cracouienses.
f. sq. pro, cf. g. sq. retro :
KsgKaz p. 63 (a. 1375) : apud p-em retro balneum.
Ib. p. 167 (a. 1385) : p-es retro sanctam Katherinam.
II. meton.
1. eccl. Rybak (o św. Piotrze); de s. Petro; in locut. α. anulus Piscatoris, cf. supraI 590, 30 sq. β. Cathedra Piscatoris Stolica Apostolska; Sedes Sacra
DŁUG. Hist. I p. 129 (= I p. 191 ed.nov.) : Iohannes duodecimus appellatus cathedram P-is ascendit.
2. zagroda rybacka; piscatoris fundus
DyplMog p. 72 (a. 1375) : sex areas seu p-es in litore hereditatis Pieszow adiacentes.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)