Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PENITUS-2

Gramatyka
  • Formypenitus, penithus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I.
    • 1. prorsus, omnino.
    • 2. radicitus, integre.
    • 3. imo ex corde, enixe, intente (saec. XVI).
  • II.
    • 1. usque, certo
    • 2. explicite, plane

Pełne hasło

PENITUS s. PENITHUS adv.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • A.
[comp. penitius : DANT. in Tom. XVI p. 53 (a. 1534) : qui me penitius norunt. StCrac p. 73 (a. 1552) : cum penitius hoc ipsum statutum ... introspexissent canonici.
superl. penitissime: Tom. III p. 387 (a. 1515) : cui me ... penitissime dedo atque commendo. Ib. XIII p. 177 (a. 1531) : cujus me gratiae penitissime commendo. Cf. Sidonium Ep. 4,9,1 et 8,3,3.]
I.
1. całkowicie, zupełnie; prorsus, omnino.
Simili sensu
in penitus:
Ztschr. LXXIV p. 129 (a. 1315) : mansus in p-s desertus.
Iuxta posita
omnino ( PommUrk III p. 319, a. 1297 et saepius), iugiter ( ib. ), totaliter ( StPPP II p. 140, a. 1402) , in toto ( CodEp I 2, p. 3, a. 1444) .
Praec. c. negatione:
wcale, w ogóle (nie); prorsus (nihil, non, sine)
KodWp II p. 9 (a. 1288) : pannos ... ulnatim p-s non vendant.
Lites II p. 161 (a. 1339) : dixit se nichil scire p-s de contentis in eo articulo.
PrzywKr p. 8 (a. 1364) : dilacione p-s sine quavis.
Ita saepius.
N. phil.
MatFil II p. 36 (saec. XV in.in) : quidditas Dei nihil aliud est p-s quam ipse Deus.
Occ. ostatecznie; ad ultimum
GALL p. 47,6 : ecce finis de labore p-s.
2. dokładnie, gruntownie; radicitus, integre.
Syn.
fideliter ( ArPrawn V p. 461, saec. XV ex.).
3. z głębi serca, usilnie, gorliwie; imo ex corde, enixe, intente (saec. XVI).
II.
1. bezwzględnie, z pewnością; usque, certo
KodMaz(K) p. 169 (a. 1212) : malicje hominum est p-s occurrendum.
MARC. p. 52, v. 92 : dactilus exametri sedes retinet sibi cunctas praeter sextam, quintam p-s retinet.
Tom. VII p. 261 (a. 1525) : quod p-s factum fuisset, si admisisset dux nostrum exercitum progredi.
2. stanowczo, wyraźnie; explicite, plane
KodMp IV p. 68 (a. 1399) : conciues ... p-s fassi sunt coram nobis, quod etc.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)