Ogólne
Pełne hasło
Więcej

NOBILITER

Gramatyka
  • Formynobiliter
  • Etymologia ap. nos usus vocis omnes ad vim vocis Pol. zacnie accedere videntur
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I.
    • 1.
      • a. egregie, praeclare.
      • b. liberaliter, ample, magnifice
    • 2.
      • a. magnanimiter, liberaliter, animo egregio
      • b. comiter, humane
      • c. phil. subtiliter, perfecte
  • II.
    • 1. genere nobili
    • 2. nobilium more atque iure

Pełne hasło

NOBILITER adv.
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • Dc.
(ap. nos usus vocis omnes ad vim vocis Pol. zacnie accedere videntur)
I.
1.
a. świetnie, znakomicie,wspaniale; egregie, praeclare.
b. bogato, dostatnio, okazale; liberaliter, ample, magnifice
VPriefl p. 21 : , crucem... auro gemmisque n-r fabricatam.
DŁUG. LibBen III p. 3 : omnes ... partes monasterii ex muro n-r fabricatae sunt et officinae coenobii satis decenter dispositae.
N.
educare aliquem
id. Hist. V p. 149 : adolescens magnarum opum ... n-r et longe aliter educatus, ad extremam se egestatem ... coegerat.
2.
a. szlachetnie, godnie, wielkodusznie; magnanimiter, liberaliter, animo egregio
GALL p. 46, 21 : quidam non de nobilium genere, sed de gregariis militibus n-r opem tulit morituro duci.
b. uprzejmie, z szacunkiem; comiter, humane
DŁUG. Op. p. 31 : dum a praesule Stanislao rex ... benigne et n-r commonitus fuisset ... nihil comiter, nihil modeste respondit.
c. phil. w sposób doskonały; subtiliter, perfecte
SŁUP. MixEl p. 161 : sequitur quod intellectus separatus n-ius intelligat quam unitus corpori (cf. ib. supra intelligere sine fanthasmate est perfeccius et nobilius ... et ... sic intelligit intellectus separatus).
II.
1. szlachetnie, tj. w rodzie szlacheckim, ze szlacheckim rodowodem; genere nobili
JAC. PAR. RefEccl p. 79 : in patria situationis ... nati aut n-r parentati, non de facili essent admittendi ad illam (ed. illa) religionem suae patriae.
StPPP II p. 797 (a. 1473) : de domo et ... genologia Lubicze ex matre, sorore eorum nobilium n-r processit.
RHist III p. 30 (a. 1502) : se ... nobili genere nobilem n-rque genitum.
Cf. NOBILIS I B 1.
2. po szlachecku, w sposób właściwy (przysługujący) szlachcicowi; nobilium more atque iure
StPPP VII p. 323 (a. 1424) : Petrus ... nobilitatem suam honorifice n-r more Regni Polonie approbauit.
Ib.II p. 547 (a. 1445) : Barzny ... tamquam pro culpa nobili obiecta n-r pro furticinio se expurgaret.
Cf. NOBILIS I B 2.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)