- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
I.
A.
1.
zmiana,odmiana,przemiana; actus statum vel
formam mutandi
a.
rerum,
v.
gr. coloris, loci, item articulorum
(in diplomate;
syn.
variatio:
Lites I
p. 457, a.
1338),
etiam voluntatis divinae (
VITELO Epist.
p. 168
).
N.
α.
(in malam partem)
actorum
fałszerstwo;
adulteratio
*Lites I p. 46 (a. 1320) : vos tamquam adversarios ... iure ... habebo de m-e actorum suspectos.
β.
monetae
wymiana pieniędzy;
i. q. permutatio
KsgRachKr II p. 314 (a. 1396) : facta m-e monete ... videlicet VI quartensium pro vno grosso.
γ.
temporum (rerum)
zmienne koleje losu; fortunae varietas (saec. XV).
δ.
locut.
de loco in locum
przeniesienie;
translatio
DŁUG. Op. p. 440 : trinam ... cathedrae de loco m-e in locum.
b.
hominum.
N.
locut.
de malo in bonum :
WROCŁ. Dial. fol. B VIa : pro m-e alicuius de malo in bonum, vt conversio sancti Pauli.
2.
zamiana (majątku);
permutatio (praediorum) invicem
facta
KodPol I p. 218 (a. 1362) : ut ... cambij ac m-is peraccio ... robur obtineat (cf. ib. supra que pars praedii pro hereditate Zlotniki sibi est commutata).
TArch p. 39 (a. 1409) : heres de Ponthowa et ... heres de Janissow recognoverunt m-em hereditariam (i. hereditatum ) inter se factam.Meton. de praediis permutatione acquisitis
ArPrawn VIII p. 62 (a. 1396) : vendidit mediam hereditatem Paulow ... pro quatricentis marcis grossorum et pro m-e Kelpin, sic dictam hereditatem (sic ).Cf. COMMUTATIO
B.
phil.
(całkowita) przemiana; definit
WROCŁ. Epit. fol. f IIIa : m-o dicit variationem vnius ad alterum.
Opp.
immutatio (
ExPhys fol. r IVb)
.
Distinguitur
1.
in physicis
a.
naturalis (
STOB. Parv. fol.
A IIIb
:
naturalis m-o est, quando passum movetur sicut aptum natum est moveri),
physica (
ExPhys fol. p Vb : talis m-o non est in materia, ideo non est phisica).
b.
substantialis
(opp.
accidentalis:
BYSTRZ. AnalPr fol. b IVb
et saepius); simili sensu
per se
(opp.
per accidens:
WROCŁ. Epit. fol. f IIIa ;
;item ad accidens:
BYSTRZ. AnalPost fol. k IIIb).
c. instantanea (
GŁOG. Anal. fol. CC IIIb
et saepius); simili sensu subitanea (
ExPhys fol. t Ib)
; opp. successiva (
BYSTRZ. Log. fol. t IIIb).
d. ad locum
(opp. ad formam:
ExPhys fol. t VIb).
e. in materia (
ExPhys fol. p Vb)
, in re (
WROCŁ. Epit. fol.
f IVb),
item in causa (opp. in effectu:
GŁOG. Alex. II
fol. N VIb).
f. de opposito in oppositum
(
WROCŁ. Epit. fol. f IIIa),
item de subiecto in subiectum (
ib. fol. c IIb).
2.
in logicis
a. subiecti in praedicatum (et praedicati in
subiectum:
BYSTRZ. AnalPr fol. c Ia).
b. propositionis (in aliam:
WROCŁ. Dial. fol. B VIa).
c. quantitatis (qualitatis propositionum
WROCŁ. Dial. fol. B VIb).
Item
d.
gram.
obliqui casus (in suum rectum:
WROCŁ. Dial. fol. A VIIb)
, verbi adiectivi
(in suum participium
ib.
), acquisitiva
termini
(opp. deperditiva:
GIEŁCZ. fol. k IIb)
.
C.
mus.
transpozycja dźwięków w śpiewie solmizacyjnym; definit
SZYDŁ. p. 19 : m-o describitur sic secundum Jo. Olen(drinum): est unius vocis in aliam sub debita consonantia variacio.
MONET. fol. B IIa : m-o est vnius sillabe in aliam in eadem claue vnisona variatio, vel ... est alterna vocis in vocem dilatio vniformi extensione deprehensa.
Distinguitur
directa (opp. indirecta ib. fol. B IIa) .
Constr.
ad A—C: indicatur unde sq.
de, cf.
supra 573,29 et saepius,
indicatur quam in partem
a.
.sq.
ad, cf.
b.
sq. in
c.
acc.
c.
sq. in
c.
abl.
, cf.
d.
sq. pro,
cf.
II.
(confunditur
c.
voce
mutuationis)
pożyczka
JAC. PAR. Contr. p. 103 : impignorationes aut m-es usurariae.
CodVit p. 626 (a. 1424) : rex scribit civibus pro pecuniarum m-e (cf. ib. p. 627: ut ... nobis ... marcas ... mutuetis).
ZabDziej IV 1, p. 34 (a. 1549) : Rathay ... a ... Nicolao ... titulo m-is super bona sua immobilia ... marcas decem peccuniarum accepit, quas (ed. quos) eidem in bonis suis reformat ... ad aliud festum s. Clementis.Cf. Th. VIII 1, 1717,36;62.