- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
- O.
I.
propr. pamięć,
pamiętanie,wspominanie;
actus memorandi, vis animi, qua quis
meminit, recordatio.
N.
definitiones phil.
GŁOG. Anim. fol. VIIIb : m-a communiter diffinitur sic: m-a est thesaurus intentionum ... m-a quedam est sensitiua ... que est virtus reseruatiua et conseruatiua specierum sensibilium; alia autem est m-a intellectiua, que est retentiua specierum intelligibilium.
Iuncturae potiores selectae
α. memoriae ad- (in-, re-)ducere, suggerere; ad (in)
memoriam ad- (de-, re-) ducere,
ad-(de-)vocare, redigere, referre
sim.,
cf.
s. v.
β. memoriae commendare, imprimere, inculcare, mandare,
transmittere
sim.,
cf.
s. v.
γ. memoriam habere (alicuius rei vel de aliqua
re), facere (alicuius rei
vel de aliqua re), revolvere; in memoria retinere,
tenere, pro memoria habere
sim.,
cf.
s.
v.
δ. memoriam evadere, effugere; memoria elabi (a
memoria delabi), excidere,
exire, labi, recedere, transire
cf.
s.
v. εcirca
memoriam manere, in memoria esse
cf.
s.
v.
ζ. memoria est, exstat.
N.
locut.
α. bonae (piae) memoriae de
defunctis Christianis.
Dicitur etiam
beatae, clarae, divae, religiosae, sanctae.
Item
celebris (
KodMp II
p. 189, a.
1293
et saepius), colendae (
ib. IV
p. 334, a.
1439),
faustae (
AAlex
p. 316, a.
1503)
, felicis (
DokMp I
p. 6, a.
1277
et saepissime),
laudatissimae (
Tom. III
p. 207, a.
1514)
, recolendae (
Lites I
p. 455, a.
1337
et passim).
Opp.
damnatae memoriae
de haereticis Iudaeisque defunctis
StPPP II p. 300 (a. 1425) : Channam, relictam dampnate m-e Nafel Judei.
SSrSil XIII p. 56 (a. 1471) : Jersicus ... dampnate m-e.
AKapSąd III p. 266 (a. 1499) : dampnate m-e Johannis Hussinecz et Jeronimi heresiarcharum.Cf. RECORDATIO REMINISCENTIA.
β.
a (prima) memoria, a tempore memoriae, ultra
memoriam
odkąd ktoś pamięta; ex
quo quis meminit
AKapSąd III p. 70 (a. 1499) : testis ... respondit, quod a prima sui m-a fuerunt mansus cum medio locati kmethonibus.
Ib. p. 71 (a. 1499) : dixit testis, quod ultra m-am sui non esse ibi aliquos nobiles... a tempore sue m-e dicti agri prediales fuerunt ... ab eo tempore, a quo m-am habet, sit ipse mansus predialis.
Ib. p. 205 (a. 1522) : qui colebant a m-a dicti testis.Ita saepius.
γ.
in alicuius memoria
za czyjejś pamięci; aliquo recordante
ArSang V p. 214 (a. 1528) : in eorum m-a tres anguli ... sunt abrupti.
δ.
memoria non habet (-etur)
nikt nie pamięta; nemo meminit
CodSil(M) III p. 109 (a. 1225) : in hoc deserto nullius viventis m-a habet culturam fuisse.
PommUrk II p. 373 (a. 1278) : ubi de cultura agrorum siue mansione hominum m-a non habetur.
ε.
memoria alicuius rei aliquem subit
coś przypomina się komuś; in mentem alicui
venit
DŁUG. Op. p. 85 : tunc ... beati Stanislai consilii eum regem m-a subiit.
II.
meton.
A.
wzmianka, wspomnienie;
mentio, commemoratio,
commonitio.
Constr.
sq. gen.
vel
de.
Praec.
1.
eccl.
wspominanie imion zmarłych w modlitwach liturgicznych; commemoratio,
recordatio nominum mortuorum
in orationibus liturgicis
VAd p. 212 : ut in orationibus suis Ottonis defuncti m-am faceret.
KodMp II p. 37 (a. 1227) : ut ... m-a ... uiri mei ... in orationibus ipsorum frequentius habeatur.
KsgHenr p. 10 (a. 1227) : pro ... duce ... in anniversariis ceterisque oracionibus et exequiis m-a perpetuo sollempniter agatur.Ita vulgo.Cf. COMMEMORATIO supra II 643,40 sqq.
Constr. sq. gen. (supra 13
pro :
KodUJ I p. 180 (a. 1433) : pro fundatoribus specialis m-a habeatur.
Ib.II p. 141 (a. 1454) : specialem m-am pro anima nostra.Ita saepius.
2.
in
locut.
memoriam alicuius agere, celebrare
wspominać kogoś;
alicuius reminisci, aliquem
nominare, de aliquo loqui
KrMU p. 134,27 (a. 1429) : abbatem, cuius ad presens m-am agimus.
CodEp III p. 55 (a. 1451) : utar ... tam piscibus quam ferinis predictis ([i. a vobis mihi datis)], vestri agens m-am.
DŁUG. Op. p. 629 (epistula a. 1470) : uno itinere ad pontificem Vladislaviensem, ubi saepius tuae dignationis celebrabamus m-am.
B.
pamiątka, znak pamięci, upamiętnienie; res corporea
recordationem conservans, monumentum.
Saepe dicitur in
memoriam (perpetuam, sempiternam sim.).
Praec.
1.
pl. relikwie
(męczenników);
(martyrum)
reliquiae.
2.
a.
litterarum (litteralis), scripturae (-arum, scripti), testimonialis
sim.:
dokument, świadectwo pisemne; monumentum, documentum, litterae publicae
KodMaz (K) p. 205 (a. 1221) : ne humanae actiones ... in obliuionis profundum dilabantur, oportet eas scripture m-a ... eternari.
DokKujMaz p. 123 (a. 1238) : evanescunt ... que geruntur in tempore, nisi ... a scriptura percipiant m-am literarum.
KodMp II p. XXXIX (a. 1248) : ea, que in tempore aguntur ... dignum est, ut scripturarum m-a perhemnentur.Ita saepissime.
b.
zapiski, rejestr, notatki; scriptum, index, catalogus
AKapSąd III p. 112 (a. 1506) : et alium debitum tenetur dicto olim fratri meo ... prout lacius habetur in regestro suo seu m-a ... ut in regestro fratris mei lacius continetur ... prout habentur in m-a testatoris.
Tom. I p. 77 (a. 1510) : misimus ... tibi instructionem et m-am eorum, que isthic tibi curanda conficiendaque commisimus.
C.
in certis quisbusdam
locut.
iur.
1.
ad memoriam
reducere
odwołać się do laski (sędziego),
tj. żądać, aby
sędzia złożył świadectwo odnośnie do sądzonej dawniej przez siebie sprawy;
ad iudicem, qui causam
cognovit,appellare, ut de re iudicata testimonium det
KsgMaz I p. 77(a. 1408): ceteros vero dedimus ad m-am reducere.
TPaw IV p. 210 (a. 1409) : debent reducere ad m-am de moneta pecuniarum prefatarum, qualis fuerit.
2. propter (bonam, meliorem) memoriam, ratione memoriae, cum memoria facta ku pamięci,czyli jako tzw. pamiętne; ad memorandum, i. fere q. memorialis (cf. s. v. infra 234,35sqq.) loco
KsgGrWp I p. 65(a. 1389) : pro quo... Janusius judicibus eorum propter m-am jus assignavit.
StPPP VIII p. 976 (a. 1400) : Michael ... tenetur VIII scotos racione m-e infra quindecimam.
ArPrawn X p. 134 (a. 1404) : cuilibet consuli debet 30 solidos ... pro pena dare et totidem iuratis cum m-a facta.
KodWp V p. 128 (a. 1408) : super quibus prefatus dominus Vladislaus rex ... racione m-e soluit iudicatum.
StPPP XI p. 22 (a. 1549) : quod sibi prefate partes reformaverunt grosso suo propter meliorem m-am.
Ib. p. 23 (a. 1551) : quod ... Valentinus propter bonam m-am et eviternam reformavit.
Ib. p. 24 (a. 1552) : quod Valentinus reformavit propter meliorem m-am.