- NGl.
- B.
- L.
I.
adi.
1.
matczyny; qui matris est,
ad matrem pertinet
AH X p. 72 (saec. XV) : salve templum m-e, in quod verbum paternale venit de caelestibus.
StPPP VII p. 610 (a. 1455) : Nicolaus ... post aliam awam suam, scilicet in linea m-i, est de sanguine eorum.
2.
macierzysty, który należał do matki, odziedziczony po matce; maternus, qui matris
fuit, hereditate a matre acceptus
KodMp I p. 259 (a. 1345) : m-em hereditatem ... contingentem eam nomine dotis ... marito suo ... dedit.
KodKKr I p. 271 (a. 1358) : totam porcionem suam ... ipsam ex successione m-i contingentem ... vendidit.Ita vulgo. Glossae Pol.
AGZ XI p. 212 (a. 1443) : trecentas marcas m-es alias «maczierzisno» ... filiastris suis inscripsit.
Ib. XII p. 354 (a. 1473) : pro pecuniis m-bus «za maczyerziste».Ita ib. passim.
Dicitur v. gr. de
bonis (
DokMp II
p. 65, a.
1426
et vulgo),
hereditate (supra 26
et saepius
;
; hereditatis parte:
StPPP VIII
p. 409, a.
1397
et saepius), marcis
(
ib.
p. 725, a.
1399
et saepius), pecunia (
DokMp I
p. 442, a.
1420
et saepius), portione (
ArPrawn VIII
p. 93, a.
1405
et saepius), sorte (
AGZ XVII
p. 525, a.
1505
et saepius), successione (
).
Iuxta ponitur
paternalis (
StPPP VIII
p. 409,
a. 1397
et saepius).
3.
ecclesia
kościół macierzysty;
quae ecclesiis filialibus praeest
PommUrk IV p. 165 (a. 1304) : ecclesiam filialem in Stolp ... a suis m-bus ecclesiis dividere.Cf. MATER et MATERNUS I 2 b.
4.
frater
spokrewniony przez matkę;
necesitudine materna coniunctus
AGZ XVI p. 163 (a. 1481) : partem ... bonorum ... fratri suo m-i donavit.
Ib. p. 168 (a. 1481) : Nicolaus ... Leonardo ... fratri suo m-i donavit liberam ingressionem ... Leonardus eidem Nicolao fratri suo omnes homines ... appropriavit.
5.
littera
pismo oryginalne;
litterarum exemplum
primum
AGZ XIX p. 361 (a. 1483) : fuerunt parati pecunias dare, nisi litteram m-em redderet, quam apud se retinet ... Mathias.Cf. MATER , MATRIX II 2 b.
II.
subst.
maternalia,,
-ium
n.
spadek po matce;
bona a matre hereditate accepta
KodMp IV p. 74 (a. 1401) : pater ipsius satisfecit sibi de paternalibus et m-bus.
KodTyn p. 253 (a. 1428) : m-ia et patrimonium totaliter abnegans.Ita passim. Eodem sensu
α.
maternale,,
-is
n.
KsgCzer p. 182 (a. 1417) : pro X marcis m-is (ed. -es) wulgariter «maczerzistich».
ZabDziej I p. 236 (a. 1537) : marcas duas peccuniarum m-is puerorum.
β.
bona (sors)
maternalium :
AGZ XVI p. 135 (a. 1477) : de omnibus bonis avium et m-ium pye memorie alias «dzadovysny y s babysny y s maczerzyszny».
Ib. XIX p. 238 (a. 1482) : ad ... sortem avalium et m-ium.Cf. MATERNUS II MATRIMONIUM II.