- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NG
- L.
- B.
- L.
- A.
- N.
StPPP VI p. 92 (a. 1515) : per regium maiestatem.
*Tom. VI p. 223 (a. 1523) : sua maiestas ... testatus est.
Ib. VII p. 160 (a. 1525) : ut maiestas sua edoctus est.
IurMas III p. 66 (a. 1531) : sua maiestas ... interminatus est.]
I.
propr. majestat,
dostojeństwo, wielkość, powaga,
potęga, moc; magnitudo, amplitudo,
sublimitas, dignitas,
auctoritas.
Glossa
Pol.
RFil XXII
p. 26 (a.
1512)
:
m-is «moczy».
Praec.
A.
władców;
principum,
v.
gr.
ducis (
KsgMaz I
p. 8, a.
1401
et saepius; item ducalis:
KodWp III
p. 28, a.
1353)
, regis (
Lites II
p. 191,
a. 1412
et passim; item regalis:
DokMp V
p. 68,
a. 1407
; regia:
PrzywKr
p. 4, a.
1355
et vulgo;
reginalis:
CodEp II
p. 413, a.
1440
et vulgo),
caesarea (
AKapSąd III
p. 194, a.
1518)
; etiamc.
pron.
nostra (
KodMp II
p. 107, a.
1301
et vulgo),
vestra (
ArHist VIII
p. 314, a.
1499
et passim),
sua (
DokMp IV
p. 90, a.
1349
et vulgo); additur
sacra (
Lites II
p. 191, a.
1412
et passim).
B.
iur.
t.t. in locut.
(laesae) maiestatis (crimen, scelus, actio, iudicium, reus
sim.) obraza majestatu, przestępstwo naruszenia czci panującego;
regis (ducis
sim.) honor violatus.
Occ.
α.
zdrada;
proditio
MPVat III
p. 369 (a.
1360)
:
civitatem Sendomiriensem ... in manus infidelium hostium ... proditorie olim tradiderat crimenque
prodicionis huiusmodi et
lese m-is, perduellionis et
alia plura commiserat.
Ita saepius. Ad rem
cf.
M. Plezia in AnalCrac XI 1979
p.
312.
β.
transfertur ad Deum
Tom. I
p. 18 (a.
1507)
:
Moyżeszowa Judea cum aliis
Judeis incarcerata est pro
crimine lese divine m-is in divinissimum Corpus Christi admisso.
C.
meton. de rebus concr.
1.
sigillum maiestatis (maiestas)
pieczęć majestatyczna, na której wyobrażony jest władca z insygniami
władzy; sigillum, cui principis imago cum principatus
insignibus impressa est
KodKrak I
p. 139 (a.
1401)
:
literam priuilegialem regis Kazimiri ... m-is sigillo munitam.
ArPrawn X
p. 263 (a.
1408)
:
presentes scribi et
sigilli regie (ed. -o) m-is
maioris, quo in talibus
utimur, fecimus communiri.
*CodVit
p. 989 (a.
1409)
:
antescripti articuli debent sigillari cum regis m-e.
AGZ XII
p. 270 (a.
1461)
:
villam ... vendidit ... cum
litera desuper contexta et
m-e ad predicta bona pertinenti.
Ita saepius.
Syn.
sigillum maius (
AKapSąd III
p. 67, a.
1497
:
sigillis maioribus seu
alias m-is ducatus Mazovie),
opp.
mediocre (
IurMas II
p. 50, a.
1488
:
iura ... que ...
sub m-is et mediocri sigillis ducalibus sunt emanata).
2.
maiestatis sedes (maiestas)
tron, wzniesienie;
solium, locus editus
DokRad
p. 59 (a.
1447)
:
in cuius sigilli medio
ymago coronata regalis in
sede m-is ad modum regis residens.
MIECH. Chr.
p. 296
:
Moldauiae voieuoda ... fidelitatis homagium regi in m-e sedenti praestitit.
CRIC.
in
Tom. VII
p. 253 (a.
1525)
:
erigitur suggestum amplissium prope pretorium urbis ... et presertim locus ille editior, quem vulgo m-em
vocant, ubi rex ...
sessurus esset.
InwKKr
p. 58
:
inparte ...
anteriori eadem casula habet imaginem Salvatoris nostri in m-e.
N.
locut.
in maiestate regni succedere
objąć tron;
regnum capessere
BiblMuz I 2,
p. 199
(a. 1474)
:
quo Kazimiro
defuncto ... princeps Lodwigus ... successit
in m-e regni Polonie.
3.
wizerunek, obraz (Boga); imago, pictura (Dei)
InwKKr
p. 80
:
in quo clipeo ... est m-as Trinitatis Sanctae ... haec m-as Trinitatis
Sanctae est obducta nube de
margaritis... iterum sub m-e Trinitatis est figura.
Ita
ib.
saepius.
II.
transl. cześć,
chwała, uwielbienie; gloria, laus
SSrSil VII p. 146 (a. 1467) : Deo nostro sit gloria et m-as.
DŁUG. Hist. I p. 236 (= I p. 304 ed.nov.) : pavor, obsequela et m-as ... Boleslao Poloniae regi a propriis et finitimis servata.
GŁOG. Phys. fol. e 3b : in laudem Dei, cui m-as ... sine fine, amen.