- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- B.
- L.
- A.
- H.
- N.
- O.
TPaw III p. 115 (a. 1389) : vacca non fuit ipse Dochnae, sed Nicolaij.
DŁUG. LibBen I p. 576 : locus ipsae ecclesiae.dat. sg. generis f. ipsae (cf. Th. VII 2,296,39)
StPPP II p. 174 (a. 1408) : ipse Margarethe consorti Johannis ... porrigere.
DokMp I p. 421 (a. 1418) : villas ... ipsae ecclesiae ... et rectori ... addimus.Ita saepius. dat. sg. generis m. ipso (cf. Th. VII 2,296,31—39)
StPPP VIII p. 589 (a. 1398) : tunc ipso domino Petro litteram ... debent dare.
KsgGrWp II p. 328 (a. 1400) : ipso subiudici non credens.Ita saepius saec. XV—XVI. acc. sg. generis f. eampsam:
IusMet p. 189 (a. 1504) : nos eampsam dispositionem et administrationem montanam ... inscribimus.abl. sg. generis m. ipse:
Zsig p. 16 (a. 1501) : qui floreni successim ab illo ipse ... extradebantur (nisi leg. ipso).superl. ipsissimus (cf. Th. VII 2,295,24 sqq.)
StPPP IX p. 90 (a. 1490) : frater tuus ... ipsisimus fecit concordiam ... cum matre mea.CRIC. in
Tom. X p. 341 (a. 1528) : ipsissima belua.]
I.
pron.
demonstrativum (zastępuje rzeczownik lub przymiotnik albo występuje jako
przydawka; ponitur pro subst. vel adi. , aut praedicativum
praeponitur subst. )
1.
sam (we własnej osobie, osobiście), on (ten) właśnie, tenże; idem, hic,
praesens. Saepe in
iunctura
ipso facto (
StSyn III
p. 17
;
KodKKr I
p. 184, a.
1428
;et saepius),
ipso iure (
KodMp II
p. 104, a.
1256
:
spoliatores ... teneantur eisdem habitatoribus ipso iure ablata restituere ac omne interesse.
AKapSąd III p. 266, a. 1499 : bona ... mobilia et immobilia, prout ipso iure veniunt, confiscamus).Occ. α. ipsa septimana bieżący tydzień; i. q. haec, praesens
RachJag p. 226 (a. 1393) : ipsa tota septimana et preterita Stanislao ... pro expensis duarum septimanarum.β. oculis ipsis na własne (moje) oczy; fere i. q. meis propriis
AAlex p. 437 (a. 1504) : ut ego ipse iis oculis sacrum tuae maiestatis oraculum alloquar, oculis ipsis videam etc.
2.
sam w
sobie; hic, is per se.
3.
on (zwł. o Bogu), ona (o NP Marii); is, ille
(praec. de Deo), illa (de BVMaria).
B.
1.
saepe accedit ad alia pron.
demonstrativa
a.
is ipse
ten sam;
idem.
Praec. in locut.
eo ipso
tym samym; proinde,
qua re
PrzywKr p. 5 (a. 1355) : obligamina ... eo ipso annulentur.
AKapSąd III p. 230 (a. 1430) : non admisit ... plebanum decimam ... conducere ... et eo ipso dicta decima in campo stans ... fuit ... putrefacta.
ArPrawn V p. 470 (saec. XV ex.ex) : si alias aliquid actum fuerit ... eo ipso sit invalidum.
b.
hic ipse
ten sam, ten właśnie, ten wymieniony;
idem, de quo supra
dictum est.
c.
idem ipse (ipse idem)
ten sam, tenże sam, ten wymieniony;
ferei.
q. idem, de quo supra dictum est (saec. XV ex. —XVI in. ).
Occ.
idem
indecl.
ZabDziej I p. 83 (a. 1468) : ipsam idem glotissam ... ipsa idem glotissa (et ib. infra saepius).
Item gen.
ipsius eidem
(
ib. infra ipsius eidem Iacobi).
d.
ipse iste
ten sam, ten właśnie; idem, hic (saec. XV).
e.
ille ipse (ipse ille)
ten sam, ten wymieniony;
idem, de quo supra dictum
est (saec. XVI).
2.
item accedit ad
adi. pronominale solus
a.
on sam (a nie kto inny), on we własnej osobie;
hic solus, non nisi is
StPPP VIII p. 164 (a. 1385) : colonus domini Potrasy et solus ipse ... terminum tercium habent.
TPaw III p. 511 (a. 1400) : Broszek commendavit suam rem genero suo ... quia ipse tenetur suam causam situare ipse solus.Ita saepius.
b.
sam jeden, jedyny (bez innych); solus, unus,
unicus
KomKadł p. 262 : petit se a potentia imperatoris ... protegi ... cui ipse solus ... resistere non valuit.
JAC. PAR. RefEccl p. 249 : in confessione ... pertransiens silentio radicem peccatorum ... superficialia ... ipsa sola confitebatur.
AKapSąd III p. 193 (a. 1518) : res ad manus unius dederunt ... non causa dispensandi per ipsum solum, sed causa custodie.
II.
fungitur vice pron.
refl.
1.
gen.
ipsius, ipsorum (-arum)
jego, jej, ich; sui, suus
(in casibus obliquis).
2.
dat.
ipsi (ipsis)
sobie;
sibi.
III.
subobscura
TPaw IV p. 2 (a. 1389) : relicta Nicolai ... memoriale dedit cum pueris suis et ubicunque possent rescire aliqui unam ipsam, in toto ipsam potest agravare et pro se iudicialiter recipere pro viro suo.
Ib. p. 449 (a. 1391) : meis rusticis Stephanus permisit pascere ... sua in hereditate et ibi ipso et mea.
Ib. p. 643 (a. 1397) : Szuc non furatus est bouem, sed venit ad ipsius ipsum (i. dominum? ) et ipse dedit ad fideiussoriam.