Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INVESTITURA

Gramatyka
  • Formyinvestitura
  • Etymologia investio
  • Odmiana -ae
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • iur.
    • I.
      • 1. eccl. actus munus ecclesiasticum atque possessionem beneficii cum eo coniuncti conferendi
      • 2. feudi (cf. s. v.) traditio solemnis
    • II. actus possessionem (praec. bonorum terrestrium) conferendi
    • III. dos (feminae in matrimonium traditae)

Pełne hasło

INVESTITURA, -ae f. (investio)
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
  • K.
iur. t.t.
I.
1. eccl. inwestytura kościelna, wprowadzenie na stanowisko kościelne i związane z nim beneficjum; actus munus ecclesiasticum atque possessionem beneficii cum eo coniuncti conferendi
MARTIN. OP. Chr. p. 247 : papa constituit, vt nullus clericus i-as a laico accipiat.
KodWp I p. 513 (a. 1285) : cum beneficiati fuerint, i-e sue litteras debeant obtinere clerici.
Ita passim saec. XIII—XVI.
N.
per commutationem :
ArPrawn I p. 175 (a. 1451) : i-a ad canoniam per comutacionem pro scolastria.
Iuxta posita
institutio ( DokKKr I p. 130, a. 1383 et saepius), installatio ( CodEp I 2, p. 268, a. 1472) , commenda ( AKapSąd III p. 338, a. 1520 ; ConcPol VI p. 337, a. 1586).
N.
investiturae litterae (cf. et saepius). Eodem sensu investitura nude posita
AKapSąd III p. 218 (a. 1422) : sigilla peciis, i-is nec non iuribus ... productis subappensa.
Ib.
p. 219 (a. 1422) : in alia ... pecia sive i-a recognoverunt ... manum fuisse ... Mathie ... notarii.
Ita saepius. Additur cum cride ( ZabDziej II p. 174, a. 1484, cf. ).
N. constr.
a. sq. gen. obi.
KodKKr II p. 365 (a. 1412) : ego ... notarius ... alteriste ... ad illud altare ... institutioni, i-eque et confirmacioni ... interfui.
DŁUG. Hist. I p. 364 (= II p. 128 ed.nov.) : quem Henricum imperatorem Gregorius papa pro i-is episcoporum excommunicabat.
Item sq. gen. subi.
AKapSąd II p. 507 (a. 1437) : plebanus ... iuravit non ... uti institutione ac i-a domini Iacobi ... canonici ... Poznaniensis ... sibi ad eandem ecclesiam facta (ed. factam).
b. sq. ad, cf. supra 17. 31.39 ; ita saepius. ; c. sq. super :
ŹrWaw III p. 27 (a. 1517) : dominus Gregorius ... i-am super eandem ecclesiam ... ad acta presencia ... reponat.
2. inwestytura feudalna, uroczyste przekazanie wasalowi posiadłości lennej; feudi (cf. s. v. ) traditio solemnis
KodWp II p. 179 (a. 1299) : postquam ... per nos Wladislaum Cuiaviae ducem ... ducatuum donacio, resignacio et cessio ac iuramenti ... exhibitio et per ipsum regem Bohemiae i-a ... ducatuum tunc feudorum et ... statutorum edicio facte fuerint ... statim patentes litteras nostras super premissis ... dabimus dicto regi.
Dogiel IV p. 239 (a. 1526) : cum ... misissemus mandatarios (sc. Sigismundus Poloniae rex ) ... ad tradendam nostro nomine i-am ac posessio nem terrarum quarundam Prussiae, quas in feudum concessimus ... principi ... Alberto etc.
Ib. I p. 586 (a. 1549) : duces Pomeraniae ... i-am seu confirmationem eiusdem feudi, quae gratis eis debet dari, ab ipsis regibus Poloniae petant.
II. wprowadzenie w posiadanie nieruchomości (zwł. posiadłości ziemskiej); actus possessionem (praec. bonorum terrestrium) conferendi
AGZ III p. 113 (a. 1395) : consules ... monuerunt, ut archiepiscopus ... molendinum ... restitueret in possessionem pristinam et ... i-am sive incorporationem eiusdem ... postularunt.
TArch p. 23 (a. 1409) : tribuens mihi i-am … in Strina racione obligationis ... in eadem mea obligatione resides atque sedes.
N.
advocatiae
ib. p. 30 (a. 1409) : Michael in absentia ministerialis per se i-am eiusdem advocacie accipiet.
Glossa Pol.
GLc p. 15 : «vvyedzene» i-a.
Iuxta posita
intromissio ( KsgPrzem II p. 99, a. 1421 et saepius), incorporatio (cf. ).
N. constr.
a. sq. gen. obi. , cf. b. sq. in c. acc.
KsgLub p. 142 (a. 1416) : si Skarbek non solverit pecuniam debitam, extunc sibi Nicolao dare debet i-am in partem prati.
StPPP II p. 267 (a. 1421) : consules debent sibi Paulo dare securum ingressum ac i-am in domum, si aliquod jus habet ad ipsam.
c. sq. in c. abl.
ZabDziej IV 1, p. 5 (a. 1544) : Joannes ... liberam intromissionem sive i-am debebit admittere in domo propria.
Cf.
III. (singulare) posag (żony); dos (feminae in matrimonium traditae)
StPPP VIII p. 182 (a. 1386) : Dersco ... iurare habet ... contra Abram ... pro XL marcis, quod i-am post uxorem non recepit.
Cf. INVESTIO I 2.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)