- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- K.
- L.
- N.
[part.
praes.
interpretens?
KodPol II
p. 973
(a. 1504)
:
privilegium interpretentes.]
I.
1.
wyjaśniać, objaśniać, tłumaczyć, komentować,
interpretować; explicare,
explanare, illustrare.
Dicitur in
bonam partem, v.
gr.
benigniter (
KodKKr I
p. 76, a.
1259)
, in melius (
SSrSil XIII
p. 50,
a. 1471
;
DŁUG. Hist. IV
p. 225
et saepius),
in partem meliorem (
id. Op.
p. 609
)
et in malam partem,
v.
gr. peius (
KodWp I
p. 337, a.
1259)
, in peius (
KomPolit
p. 204, a.
1501).
Locut.
α.
conseutudine
przyjmować;
accipere
ConcPol VI p. 183 (a. 1398) : que ... racionabiliter sunt instituta longaque consuetudine i-ta.
*Dogiel IV p. 272 (a. 1530) : esse insuper moribus receptum et longa consuetudine i-tum ac inveteratum, ut ... privilegio gaudeant.
β.
log.
interpretatum,,
-i
n.
to co jest objaśniane, interpretowane;
id quod explicatur
GŁOG. Hisp. fol. 158b : arguendo ... a nominis interpretatione convertibili ad i-tum consequentia bene valet.
Id. Porph. fol. s Vb: II Topicorum ... ostenditur, quod valet arguere ab interpretatione ad i-tum, vt: Ioannes est amator sapientie, ergo Ioannes est philosophus.Ita passim.
Constr.
a.
sq.
acc.
c.
inf.
b.
sq.
ad:
ArHist V p. 217 (saec. XV in.in) : omnia, que in missa sunt, ad profundam signorum ipsorum significacionem lucide i-ri.
KodMp IV p. 469 (a. 1447) : priuilegium ... ad latos grossos redu cimus et i-amus (cf. contextum supra ).
IurMas II p. 78 (a. 1499) : reformationes dominarum diuersi diuerse i-antur ad opinionem suam.
ArHist VIII p. 377 (a. 1505) : quae captivacio ... ad nocumentum vel lesionem honoris ... palatini ... i-ri non debebit.c. sq. de :
IurMas II p. 78 (a. 1499) : i-ri de mente nostra dotem ipsius coniugis nostre.d. sq. secundum :
CodEp III p. 406 (a. 1492) : illam dubietatemi-bimur secundum ius scriptum et bonam iusticiam cessante quacunque impropria et śinistra interpretatione.e. sq. super :
AKap Sąd II p. 924 (a. 1509) : ad i-ndum et cognoscendum super huiusmodi defectibus.f. sq. enunt. interrog.
2.
przekładać (na inny język), tłumaczyć; vertere, transferre
(in linguam alienam).
Pass.
oznaczać,
tłumaczyć się, wyrażać;
significare, exprimere.
Constr.
sq. acc.
vel dupl.
acc. (nom. ).
Interdum additur adv.
vel locut. adv., v. gr.
Slavonice, in Polonicum, in Lithuanico sim.
3.
rozumieć, pojmować;
intellegere (saec. XV
ex.
—XVI).
II.
(singulare) nazywać;
nominare, nuncupare
KodMp II p. 256 (a. 1324) : Spitko villam Michałowicz i-tam wlgari vocabulo ... resignauit.