Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTERLOQUOR

Gramatyka
  • Formyinterloquor
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -i, -locutus sum
Znaczenia
  • I.
    • 1. sermonem interponere, interpellare.
    • 2. colloqui, consultare, consilium habere
    • 3. + dialogum i. q. componere?
  • II. iur.
    • 1. sententiam non peremptoriam inter causam cognoscendam ferre.
    • 2. coram iudice interpellare
    • 3. + przypowiadać się) queri, litem ad iudicem deferre

Pełne hasło

INTERLOQUOR, -i, -locutus sum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
[sensu pass. AKapSąd III p. 287 (a. 1506) : petens ... per dominum super hiis interloqui. Cf. infra 869,26 et 33. ]
I.
1. mówić podczas czegoś, wtrącać w mowie, przerywać; sermonem interponere, interpellare.
Additur
verbo ( ArHist V p. 101, a. 1440). Occ. trans. ?
SSrSil VII p. 121 (saec. XV ex.ex) : legati se (i. unus alterum ) i-bantur, sicuti Bohemorum mos est inter se non finaliter (i. sine fine? ) discordare.
2. prowadzić rozmowę, porozumiewać się, naradzać; colloqui, consultare, consilium habere
ArHist VI p. 33 (a. 1468) : ut talia iudicia suspenderent ad i-ndum cum dominis secularibus.
Tom. VI p. 85 (a. 1522) : intendunt ... legati cum ... oratoribus i-i ac deliberare de ... assecuratione suorum.
Cf. Th. VII 1, 2220, 13 sqq.
3. dialogum układać dialog? i. q. componere?
ADAM p. 296 : quum sciam me inter dialogos i-ntes diminutiorem obtinuisse sortem.
II. iur. t.t.
1. wydawać tzw. wyrok przedstanowczy, orzekać w trakcie trwania procesu; sententiam non peremptoriam inter causam cognoscendam ferre.
Additur
sententialiter ( ArPrawn X p. 399, a. 1413) , inter (super) aliquod ( AGZ XI p. 359, a. 1450 ; Dogiel I p. 385, a. 1472).
Simili sensu per abundantiam
interloquendo pronuntiare ( KodUJ I p. 177, a. 1433 et saepius), decernere ( ŹrWaw I p. 107, a. 1496) , declarare ( KodUJ III p. 101, a. 1482) , mandare ( AKapSąd III p. 144, a. 1510).
Syn.
pronuntiare :
ARect II p. 28 (a. 1537) : citatus est ad videndum pronunciari sive i-i in causa abduccionis Pauli.
N. constr.
a. sq. pro :
Dogiel I p. 385 (a. 1472) : consiliarii plenam habebunt ... potestatem ... pro huiusmodi ... quaestionibus inter partes i-ndi omniaque decidendi.
b. sq. super:
Lites I p. 11 (a. 1320) : iudices dixerunt, quod super hoc i-i vellent communicato consilio sapientum.
CodVit p. 665 (a. 1423) : super quo per ... arbitros i-tum fuit, quod per procuratores ... oblacio fieri deberet.
c. sq. quod :
ArPrawn X p. 251 (a. 1408) : advocatus et scabini ... i-ti sunt ... quod sententia ... debet habere vigorem.
Cf. supra 33. d. sq. ut :
AGZ XI p. 359 (a. 1450) : consules de Crosno ... i-bantur ... super duos kmethones ... ut statuerent fratrem ipsorum.
2. zabierać głos w trakcie rozprawy sądowej; coram iudice interpellare
KomKadł p. 239 : nisi ... hic iurisperitus fuisset i-tus, mox Sbigneus fuisset ... frustratim discerptus (cf. ib. supra: ponitur cuiusdam iurisperiti interlocutio ac ipsius Sbignei a morte subita defensio).
3. refl. (cf. Pol. przypowiadać się) zanosić skargę, zgłaszać roszczenia sądowe; queri, litem ad iudicem deferre
AGZ XIII p. 601 (a. 1466) : Henricus ... cum suo procuratore ... cepit se i-i super Margaretham.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)