Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INTERMEDIUS

Gramatyka
  • Formyintermedius, intermedius
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um -ii
  • Część mowyprzymiotnik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. med.propr. medio loco positus
  • II. transl.
    • 1. + persona qui intercedit, mediator
    • 2.
      • a. phil. medius, adiuvans, minime proximus, longius ab aliqua re positus
      • b. interpositus, additus
      • c. + tempore intermedio (annis intermediis) interea
      • d. medius, promiscuus

Pełne hasło

INTERMEDIUS, -a, -um
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • S.
  • K.
I. propr. położony pośrodku między dwiema rzeczami; medio loco positus
KodKKr I p. 20 (a. 1224) : quam partem villae ... positis allodijs i-is iussu ducis in presentia plurium ... publice limitaujt.
KodMp II p. 139 (a. 1276) : omnes quoque sylue i-e, sitte in montibus et in plano, ad prefatam villam ... pertinent.
KodWp II p. 591 (saec. XIV) : quando aliquis habens silvam vel mericam a se distantem, porcos suos ... per bona alterius i-a et vicina voluerit ... pellere ad eandem silvam, id facere non poterit ... nisi per viam, que ducit ad silvam suam.
Ita saepissime usque ad saec. XVI med. Meton. de transitu
CIOŁ. Lib. I p. 158 : presentibus vero temporibus in plagis gentilium puta Tartarorum, Tureorum et Saracenorum, per quas aditus ad ... Terram Sanctam i-us esse deberet, tanta vigent gwerrarum et periculorum discrimina, quod nullomodo... quis saluus ... istac posset pertransire.
II. transl.
1. de hominibus persona osoba pośrednicząca, pośrednik; qui intercedit, mediator
KodPol I p. 248 (a. 1378) : solique propria ... persona nostra neque successores nostri per se seu peraliquas i-as personas saeculares ipsi ecclesiae ... damna nunquam facere debemus.
MatFil II p. 21 (a. 1413) : tunc magis duae personae i-ae conveniunt ad invicem.
Item
abs. intermedius,, -ii m.
CALLIM. Greg. p. 28, 19 : nihil nefarius committi posse, quam adhibere Deum non modo testem, sed i-um etiam foederis, quod cum inimicis suis iniretur.
N. locut.
aliquo intermedio za czyimś pośrednictwem; aliquo mediante
KodPol II p. 111 (a. 1286) : datum in Gdansc ... i-o nuncio Wneslao, subcamerario nostro Gdanensi.
KsgPrzem I p. 309 (a. 1443) : Steczko sartor emit domum aput Phylippum ... i-o (ed. inter medio) Tlusti Voytek.
CALLIM. in
Tom. I app. p. 5 (a. 1471) : tantus imperator non potuerit ea, in quibus accusor, aggredi, nisi me i-o.
Ib.III p. 378 (a. 1515) : cum ... Hungarie et Bohemie rege, nullo i-o, propinqua vicinitate tam ... potenti tiranno conjungimur.
2. de rebus
a. pośredni, nie dotyczący czegoś wprost, nie odnoszący się do czegoś bezpośrednio, będący członem pośrednim; medius, adiuvans, minime proximus, longius ab aliqua re positus
BYSTRZ. AnalPost fol. i Ia : quia antequam numerus dividatur per aliquam differentiam constitutiuam binarij, sunt infinite differentie i-e.
Id. Log. fol. c IVa: differentiam transeundo per omnes actus i-os.
WROCŁ. Dial. fol. m VIb : consequentie i-e sint bone et formales.
Ita saepius in textibus phil. saec. XVI.
b. wtrącony, włączony, dodany; interpositus, additus
KodKrak p. 493 (a. 1303) : tali caucione i-a, quod ... Minardus ... eandem medietatem ... emat pro se et suis successoribus.
*PommUrk V p. 47 (a. 1312) : contulimus ... duos mansos ... ad officium camerarie ... permansuros ... tali condicione i-a, quod etc.
c. locut. tempore intermedio (annis intermediis) tymczasem; interea
APozn I p. 104 (a. 1444) : quod si domus sua aliquo modo vendita fuerit tempore i-o.
ConcPol X p. 427 (a. 1446) : sinodum ... continuamus, ut tempore i-o singula predicta ad finem deducamus.
Ita saepissime usque ad saec. XVI in.
d. pośredni, zmieszany; medius, promiscuus
BYSTRZ. Log. fol. e Vb : sed i-a sunt genera et species ad aliud et ad aliud sumpta, id est comparata.
Ib. infra: i-a autem sunt genera et species, vt animal est genus animalis rationalis et species corporis et animal rationale est genus hominis et species animalis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)