Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INQUIETO

Gramatyka
  • Formyinquieto
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I.
    • A. vexare, infestare, petendo (querendo) moleste adire, fatigare, inquietum reddere.
      • 1. vindicias, quae alicui in iure suo servando vel exsequendo obstant, postulare, impedire aliquem.
      • 2. aliquem in ius vocare, accusare, convenire.
    • B.
      • 1. cogere
      • 2. movere
  • II.
    • 1. turbare, infirmare, labefactare (v. gr. concordiam, pacem, saec. XV).
    • 2. aliquid irritum esse dicere

Pełne hasło

INQUIETO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • N.
[3. pl. ind. fut. erunt inquietare infra 669,17.]
I. aliquem
A. niepokoić, napastować, nachodzić; vexare, infestare, petendo (querendo) moleste adire, fatigare, inquietum reddere.
Praec. iur.
1. nagabywać, zgłaszać pretensje do czegoś pod czyimś adresem, żądać czegoś od kogoś, przeszkadzać w czymś; vindicias, quae alicui in iure suo servando vel exsequendo obstant, postulare, impedire aliquem.
2. pozywać do sądu, oskarżać kogoś; aliquem in ius vocare, accusare, convenire.
Additur
iure ( KodWp I p. 127, a. 1233) , iuris strepitu ( KsgPrzem I p. 121, a. 1423).
Constr. ad
1—2: a. sq. de:
MPVat III p. 126 (a. 1310) : est innocens de homicidio ... et aliis inquitatibus, de quibus eum ... archiepiscopus i-at.
b. sq. in c. abl.
KodPol I p. 35 (a. 1232) : ne malicia hominum prefatam domum ... in ... utilitatibus ... i-et, eam certis terminis et allodiis circummunire ... spondemus.
Lites I p. 296 (a. 1339) : quod non i-ret nec molestaret eundem in dicta terra.
AGZ XII p. 139 (a. 1445) : in te nuta ville ipsum non erunt i-re.
c. sq. pro :
StPPP VIII p. 508 (a. 1398) : Nicolaum pro quibuslibet censibus ... de ... villa percipiendis ... iure quolibet ... i-re uel impedire.
Ib. III p. 86 (a. 1423) : emptorem pro limitibus i-re non verentur.
Ita saepius. d. sq. super c. acc. vel abl.
KodMp I p. 29 (a. 1238) : nec ... abbatem super jure patronatus ... decimis uel rebus alijs ... molestare seu j-re presumat.
KodMp III p. 13 (a. 1334) : ne quisquam vos super huiusmodi decimas ... i-re valeat.
B. singularia
1. zmuszać do czegoś; cogere
CodSil X p. 67 (a. 1312) : quoquomodo ... rusticos ad solucionem ipsius decimae i-ero.
2. usunąć z czegoś; movere
KsgPrzem I p. 132 (a. 1425) : relicta Truszay dedit donum recognoscencie, quod ex parte agri acquisiti iure ... nunquam Iasco (acc. ) ... debat i-re alias amovere.
II. aliquid
1. zakłócać, osłabiać; turbare, infirmare, labefactare (v. gr. concordiam, pacem, saec. XV).
2. podważać, kwestionować; aliquid irritum esse dicere
KodMp II p. 2 (a. 1153) : si quis ... predictam oblationem quocunque modo i-re presumpserit, sciat etc.
APozn II p. 100 (a. 1482) : promisit eciam ... dictus Michael ... nostram sentenciam arbitralem ... non impedire nec i-re quocumque iure nec spirituali nec seculari.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)