Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INCUBO

Gramatyka
  • Formyincubo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -ui (-avi), -itum
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr.
      • a. iacere, quiescere, cubare.
      • b. tenere, habitare.
      • c. excubare (ova).
    • 2. adiacere, coniunctum esse
  • II. transl.
    • 1.
      • a. divitias conditas (cubando) tueri. In imagine
      • b. potiri aliqua re niti, incumbere, instare, insistere, imminere alicui (rei)
      • c. incumbere, instare, premere.
    • 3. incumbere alicui rei, operam dare, studere.
    • 4. consistere, residere in aliqua re

Pełne hasło

INCUBO, -are, -ui (-avi), -itum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • N.
I.
1. propr. (de animantibus)
a. leżeć,spoczywać; iacere, quiescere, cubare.
N.
super aliquem :
NIC. BŁ. Serm. III p. 13 : videtur communiter somniantibus, quod vetula aliqua i-at super eos et nitatur suffocare.
b. zamieszkiwać, mieszkać; tenere, habitare.
c. wysiadywać (jaja); excubare (ova).
2. meton. (de rebus) leżeć obok, przylegać; adiacere, coniunctum esse
WAPOW. Chr. p. 171 : propugnabatur ... urbs acerrime ... a sinu maris, cui ab una parte i-at.
II. transl. et in imagine
1.
a. leżeć na ukrytych skarbach, strzec ukrytego bogactwa; divitias conditas (cubando) tueri. In imagine
DŁUG. Hist. II p. 47 (= III p. 60 ed.nov.) : Boleslaum, Myeczszlaum et Henricum fratres i-re principatibus suis, qui sibi et filiis per scelus erepti forent.
b. starać się zająć coś, zawładnąć czymś, zagrażać czemuś (komuś), czyhać; potiri aliqua re niti, incumbere, instare, insistere, imminere alicui (rei)
KADŁUB. p. 124 : qui Slesiani egre ferentes tantum hostem sue i-re provincie (cf. ChrMP p. 505 = p. 37 Kürb.).
GŁOG. Alex. I fol. n IVa : i-re id est imminere, instare.
c. nastawać, zapadać, ciążyć, dokuczać; incumbere, instare, premere.
3. oddawać się czemuś, poświęcać, zagłębiać w czymś; incumbere alicui rei, operam dare, studere.
Constr. sq. dat.
4. polegać, zależeć; consistere, residere in aliqua re
COPERN. OpM p. 568 : aurum et argentum dicimus esse tanquam basim monetae, cui i-at eius estimatio.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)