Ogólne
Pełne hasło
Więcej

HOMAGIALIS

Gramatyka
  • Formyhomagialis, omagialis, homagialis, homagiale
  • Etymologiahomagium
  • Odmiana -e -is -is
  • Część mowyprzymiotnik
  • Rodzajmęskinijaki
Znaczenia
  • I. qui homagium (cf. s. v.) domino feodali praestat is, qui homagium praestat, vasallus
  • II.
    • 1. + diadema inscriptio iuramentum servitium villa ad homagium pertinens, v. gr.
    • 2. qui vasallum decet

Pełne hasło

HOMAGIALIS s. OMAGIALIS, -e (homagium)
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
I. (de hominibus) hołdowniczy, tj. składający hołd lenny wobec możniejszego (lub obcego władcy), zobowiązany do świadczeń na rzecz swego zwierzchnika lennego; qui homagium (cf. s. v. ) domino feodali praestat
KodLit p. 291 (a. 1422) : utriusque partis subditi et h-es terrigene (sc. regni Poloniae et Ordinis Cruciferorum ).
DŁUG. Hist. IV p. 285 : quatenus ... Gwilhermum ducem in suum et regni sui Poloniae principem h-em et subditum suscipere dignaretur rex Poloniae.
Id. Band. p. 115 : milites o-es episcopatus Zambiensis.
Ita saepius saec. XV—XVI. Sed praec. abs. homagialis,, -is m. osoba składająca hołd lenny, zobowiązana do świadczeń na rzecz swego zwierzchnika lennego, lennik; is, qui homagium praestat, vasallus
AGZ V p. 17 (a. 1378) : terram ... cum universis ... appendiis et homagio, h-bus (ed. homagiatibus) et vasallis, titulo veri ... cambii et commutacionis dedisse (sc. Ludovicum regem Vladislao duci Opoliensi ).
CodVit p. 11 (a. 1387) : spondemus sub et in virtute iuramenti velud fidelis e-is debitam ... obedienciam ... domino regi ... exhibere.
ZapSądWp p. 172 (a. 1403) : Sborius ... euasit Andream Czaczski super eo, quod ipsum asseruit esse suum o-em wlgariter «man».
Syn.
feudalis (infra 38 et DŁUG. Hist. III p. 193 et saepius), subditus ( et infra 40), subiectus ( Lites III p. 132, a. 1414) .
Constr.
a. sq. gen.
Lites II p. 104 (a. 1413) : septem h-es seu feudales Ordinis ... interficiendo.
CodEp III p. 34 (a. 1448) : cum ambo sint regni nostri Polonie subditi et o-es.
Cf. etiam AGZ XVIII p. 426 (a. 1498) et saepius. b. sq. dat.
DŁUG. Hist. III p. 193 : qui Masoviae duces regno Poloniae feudales h-esque sunt.
II. de rebus
1. związany z hołdem, hołdowniczy; ad homagium pertinens, v. gr. diadema ( Tom. XIV p. 245, a. 1532 : tria diademata inventa: primum regni, secundum reginale, tertium o-e) , inscriptio (
ArPrawn I p. 178, saec. XV in.in : sequuntur alie forme o-um inscriptionum)
, iuramentum (
Dogiel I p. 570, a. 1390 : nos Warscislaus ... dux Stetinensis ... facimus h-e et fidelitatis iuramentum ... Vladislao regi ... Poloniae)
, servitium (
AGZ XVIII p. 432, a. 1502 : generosus Iohannes Fredro ... Andream heredem ... condemnavit in termino peremptorio ... pro servicio o-i alias «o manysthwo»)
, villa (
CodTess nr 207, a. 1450 : omagia et obsequia seu eciam villas o-es).
Inde abs.
homagiale,, -is n. świadczenie na rzecz zwierzchnika lennego; servitium, quod nomine homagii a vasallo praestabatur
CodSil X p. 178 (a. 1350) : ego Elyzabeth de Dangilwicz ... duas marcas veri annui census super Guntherum de Tharnaw meum feodalem ... absque dominio ac omni o-e, quod vulgariter dicitur «manschaft» ([Germ.) ... ]vendidi.
Dogiel I p. 387 (a. 1474) : Hedvigi ... triginta duo millia florenorum ... inscripsimus ... super castris ... cum omnibus eorum teloneis ... censibus ... paenis, o-bus, feudis etc.
2. właściwy (godny) dla hołdownika, wasala; qui vasallum decet
KodPol IV p. 17 (a. 1399) : ipsos dominum regem, reginam ... ab insultibus ... emulorum salva o-i constancia fideliter premunire.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)