- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
- A.
AGZ VI p. 226 (a. 1496) : si ... obicetur quare [etc. (nisi typothetae error subest]).
3.
sg.
ind.
plp.
act.
obicerat:
ZabDziej I
p. 36 (a.
1427)
:
vicinus ... Thome ... obicerat,
quod etc.
formae coniugationis I:
3.
sg.
ind.
praes.
act. obiciat:
TPaw IV p. 150 (a. 1407) : ad videndum illa, pro quibus Falislaus ... contra eosdem obiciat (ed. obicat).gerundivum obiciandum:
KodWp V p. 243 (a. 1415) : potestatem ... ad ... defectus obiciandum et quomodolibet obiectis respondendum.]
I.
A.
1.
rzucać przed kogoś;
iacere (ante aliquem).
2.
postawić jako przeszkodę (lub osłonę);
opponere,interponere.
Constr.
a.
sq.
dat.
b.
sq.
inter :
NIC. BŁ. Tract. fol. e VIa : mortem ... Christi o-o inter me et iudicium Dei (cf. StWłocł p. 18, a. 1477; AKapSąd II p. 282, a. 1482).
N.
locut.
silentii repagulum ori
nakazać milczenie;
silere cogere (
KADŁUB.
p. 34
)
; simili sensu digitum labiis (
CodEp III
p. 246, a.
1476).
3.
przedłożyć, przedstawić, pokazać; praetendere,
proponere, ostendere.
Additur
obtutibus (
Dogiel I
p. 355, a.
1510)
,
oculis (
Tom. II
p. 77, a.
1512),
item
inter oculos
(
CodVit
p. 836, a.
1429).
Mediopass. pojawić się;
apparere,
comparere.
Simili sensu refl.
KsgCzer p. 32 (a. 1410) : Mathias ... o-ns se conspectui ... principis ... diuisionem bonorum ... fecit.
N.
phil.
stać się przedmiotem
(poznania); obiectum phil.
(cf.
s.
v. II)
fieri
GŁOG. Anim. fol. B IIIb : anima ... o-it et representat se intellectui (ed. intellective) potenti speculari.
B.
1.
wydać, narazić, wystawić na coś; exponere,
proicere,
v.
gr.
caput suum (pro aliquo :
DŁUG. Hist.
II p. 163 =III
p. 183
ed.nov.
), corpus vulneribus (
CALLIM. Greg.
p. 48,15),
item
aliquem contumeliae (
DŁUG.
Hist. I p. 476 — II
p. 241
ed.nov.),
vel
sq.
ad:
WODKA p. 244 : armaturam parvam multitudini collecte ad interitum o-re.Refl. et mediopass.: narażać się na coś; se exponere, praec. discriminibus, periculis sim., item telis fortunae ( Inst. p. 124 ) , casibus et aegritudinibus ( Tom. X p. 204, a. 1528).
2.
przeciwstawić;
opponere.
Praec.
iur.
wysuwać zarzut prawny; per
exceptionem proferre, iure excipere. Refl. sprzeciwiać się; se opponere,
resistere
TArch p. 40 (a. 1409) : Michael se o-ns recusavit eandem vituperationem.
3.
wysunąć, spowodować; inferre,
excitare.
N.
causam
wnieść skargę, wytoczyć sprawę (sądową);
litem (coram iudice) inire
AKapSąd III p. 372 (a. 1483) : ut eidem ... incantationis causam ... non o-ret seu moveret iudicialiter seu extraiudicialiter.
ARect I p. 488 (a. 1508) : obligo me parere in causa mihi per dictum magistrum o-ta responsurus ad plenariam satisfactionem.
II.
1.
zarzucać, wysuwać (jako) zarzut; crimini dare,
exprobrare (praec. coram iudice).
Additur
pro vitio (
CRIC.
p. 131,v. 2
).
Simili sensu
crimen (culpam) :
TPaw III p. 589 (a. 1399) : o-ecit culpam ... testi, quod esset excommunicatus.
ArPrawn VIII p. 146 (a. 1419) : cum sibi ... Raphael ... o-ecit crimen, quod est fur.Indicatur obi. a. sq. acc.
N. locut.
obiecta (
ZabDziej III
p. 20, a.
1490)
vel
obiectionem (
CorpJP III
p. 446
(a. 1519)
. b.
sq.
abl.
GIEŁCZ. fol. F Ib : Marsilius o-it triplici obiectione.c. sq. de. d. sq. pro cf. et
TPaw IV p. 161 (a. 1408) : Saxo o-ecit ... super Nicolaum ... pro sex sexagenis communis monete.e . sq. propter:
TPaw IV p. 150 (a. 1407) : cum Falislaus o-sset ... super eundem Petrum ... propter exaracionis ([sic) ]agri.f. sq. enunt. obi.
α.
c.
quod.
β.
c.
quia :
BIEM p. 33,25 : aliquis ... contra praedicta o-re posset, quia etc.
γ.
c.
quare,
cf.
g.
sq.
adv.
BYSTRZ. Log. fol. b IVa : contra istam conditionem o-itur tripliciter.indicatur cui (rei) a. sq. dat. Additur locut. adv. in faciem (i. palam AKapSąd II p. 435, a. 1472) , in infamiam ( APozn I p. 292, a. 1459) . b. sq. contra. c. sq. super, cf. et 20.
2.
e
Pol.
zarzucać
a.
aliquem
obwiniać, oskarżać (zwł. niesprawiedliwie);
culpare, accusare (praec. iniuste)
AGZ XI p. 377 (a. 1451) : Petrus ... Thisconem ... iustificavit affirmans, quia per alios ... extitisset o-tus alias «zarzuczon».
ARect I p. 14 (a. 1469) : Michael ... ipsum incusavit et cuiusdam anuli sui receptorem publice o-ecit.
AGZ XV p. 110 (a. 1471) : filius meus ... eadem facie (i. crimine ) est o-tus alias «zarzuczon» per ... Andream.
b.
aliquid
podawać w
wątpliwość, kwestionować; in dubium
vocare, reprehendere
ArPrawn X p. 64 (a. 1398) : datur terminus Clementi ... ad expurgandum suam innocentiam, que sibi o-ta fuit per Iohannem ... in crimine furticionis.
ΠI.
fungitur vice verbi
1.
abiciendi
odrzucić
Lites II p. 438 (a. 1409) : o-tis et evulsis cordis rancoribus locum pure prebueramus caritati.
CodVit p. 1019 (a. 1416) : speramus, quod nos non o-etis dedignanter ... sed ad amplexus vestros caritative susceptos ... omnibus ... favoribus tractabitis.
Tom. III p. 351 (a. 1515) : si vult rex... cum honestate onus o-re recusareque.
2.
coniciendi
zrzucić, zwalić (winę)
SSrSil I p. 262 (saec. XV ex.ex) : mulier ... omne crimen super fratrem … Iacobum ... o-ecit.
3.
subiciendi
poddać, zniewolić
ChrMP p. 39 : ad regnum Danorum ... o-ndum (v. l. obtinendum) accelerare non tardent.
NIC. BŁ. Serm. III p. 43 : superbia ita o-it hominem, ut eum facit servum diaboli (cf. infra avaritia etiam subicit hominem).