General
Full Entry
More

OBDUCO

Grammar
  • Formsobduco, abduco
  • Etymology KodWp II p. 275, a. 1310 ; ArPrawn VII p. 275, a. 1522
  • Inflectional type -ere, -xi, -ctum
Meaning Outline
  • I.
    • 1. cingere, circumducere
    • 2. obtegere, operire, velare.
    • 3.
  • II. iur.
    • 1. locum, quo facinus est commissum, lustrare, damna parti illata per ministerialem statuere
    • 2. coram iudice exponere, declarare, nuntiare
    • 3. aliquem certiorem facere
  • III. + abducendi:

Pełne hasło

OBDUCO, -ere, -xi, -ctum scr. abduco ( KodWp II p. 275, a. 1310 ; ArPrawn VII p. 275, a. 1522)
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • NGl.
  • N.
I.
1. otoczyć, opasać, obwieść; cingere, circumducere
KodKKr I p. 173 (a. 1325) : est confessus se vendidisse sculteciani ... in villa sua ... secundum quod terminis et circumferencijs eadem hereditas est o-ta.
KodMp I p. 211 (a. 1328) : hereditatem ... prout se habet in suis metis ... circumferencialiter o-ta.
Ita saepius.
2. okrywać, powlekać, zasłaniać, osłaniać; obtegere, operire, velare.
Constr.
a. sq. abl. b. sq. cum :
KsgRachKr p. 92 (a. 1393) : argentum (sic ) ... cum argento o-tum et circumductum.
Praec.
a. (de vulneribus) goić się, zabliźniać, zasklepiać; cicatricem duci, coalescere. In imagine dicitur de cicatrice muri caelestis (e Vlg. 2 Esd. 4,7 KodKKr I p. 48, a. 1253 et DŁUG. Hist. II p. 339 = IV p. 89 ed.nov. ).
b. (de libris oprawić; compingere, circumdare
ARect I p. 294 (a. 1343) : reposuit aput ... rectorem ... ex libris Katholicon in asseribus o-tis pelle rubea.
Ib. p. 773 (a. 1532) : Bibliam nigro corrigio o-tam.
Ita saepius.
3. in imagine eodem sensu
KADŁUB. p. 4 : quorum principum serenitas, licet nube ignorancie o-ta videatur, mira tamen rutilantia rutilat.
KodPol III p. 36 (a. 1239) : ne ipsa, que temporaliter aguntur, longitudine dierum o-ta, a memoria hominum evellantur.
DokKujMaz p. 290 (a. 1239) : nostri temporis facta scripto volumus commendare, ne oblivionis nube o-ta ... per successores ... infringantur.
Ita saepissime.
II. iur.
1. obwieść, tj. dokonać wizji lokalnej miejsca przestępstwa, przy pomocy woźnego sądowego stwierdzić poniesione szkody; locum, quo facinus est commissum, lustrare, damna parti illata per ministerialem statuere
AGZ XV p. 68 (a. 1467) : quarum piscacionum signa Iuraschek ministeriali o-xit.
Ib. p. 153 (a. 1472) : quam violentiam et eius signa Clemens in tempore et hora ministeriali o-xit.
Ita saepissime. Glossae Pol.
ib. XIX p. 233 (a. 1475) : quam perfalcastracionem in tempore et hora ministeriali et nobilibus protestatus est et o-xit alias «oswyatczil y obwyodl».
Ib. XVIII p. 215 (a. 1480) : quam subdiluviationem ... navium et molendini Nicolaus ministeriali in tempore et hora o-xit alias «obwyodl».
Ita saepius.
Praec. in iunctura
obducere et attestari (protestari, manifestare sim.) et AGZ XVII p. 440, a. 1477 ; CorpJP III p. 454, a. 1519 et saepius.
Constr.
a. sq. abl. , v. gr. ministeriali ( et saepe), nobilibus ( et saepius), hominibus ( CorpJP III p. 454, a. 1519) , bedello ( ARect II p. 127, a. 1546) . b. sq. contra :
CracImpr p. 239 (a. 1549) : contra ... Helizabeth ... et contra ... maritum eius ... protestata et o-ta damna ... in ... molendinis ... illata.
ArLit VII p. 466 (a. 1551) : omnia praemissa contra te ministe riali ... o-ta et protestata sunt.
c. sq. in c. abl. supra 819, 36 et saepius. d . sq. iuxta :
StPPP VI p. 131 (a. 1518) : invasio ... o-ta per ministerialem ... iuxta iuris ordinem.
Ib. p. 133 (a. 1518) : eadem vulnera iuxta iuris ordinem ministeriali o-xit.
Cf. CIRCUMEO , INSINUO V 714,17 sqq.
Inde
2. przedstawić, zeznać przed sądem, podać do wiadomości; coram iudice exponere, declarare, nuntiare
ZabDziej II p. 468 (a. 1488) : demon, calumpniator ... vel ... similia verba sibi magistro Nicolao obiciendo, que ipse o-xit et protestatus est probis personis.
CracArt I p. 385 (a. 1496) : faber veniens o-xit iure hoc, quod Paulus ... non construxit illi domum plene iuxta promissa.
ArLit VII p. 336 (a. 1525) : signa deflorationis virginitatis ... ipsa iuxta horam et iuris consuetudinem contra eum o-xit.
3. (singulare) zawiadomić, obesłać; aliquem certiorem facere
ZabDziej III p. 400 (a. 1495) : dominum priorem ... ante spatium duarum septimanarum o-xit et obdestinavit, tribus diebus avisavit.
III. confunditur c. verbo abducendi:
Tom. XIII p. 270 (a. 1531) : erant, qui suaderent ... exercitum intra quadrigas ... lente ordinateque incedendo o-ndum servandumque.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)