General
Full Entry
More

NUNTIO

Grammar
  • Formsnuntio, nuctio, nunccio, nuncio, nunctio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I.
    • 1. declarare, denuntiare, notum facere.
    • 2. iur.
      • a. + ad testem producere, indicare, nominare
      • b. aliquem certiorem facere de quadam re in iudicio agenda, in ius vocare
      • c. profiteri, testificari
      • d. proponere, monstrare
  • II. ostendere, significare

Pełne hasło

NUNTIO, -are, -avi, -atum scr. nuctio,,nunccio,, nuncio,,nunctio
  • F. (nuncio),
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
I. de personis
1. obwieszczać, donosić, oznajmiać; declarare, denuntiare, notum facere.
Additur
publice ( Lites I p. 69, a. 1339 ; KodPol II p. 777, a. 1390). Impers. nuntiatur (nuntiatum est) donoszą, doniesiono, dano znać; declaratum est.
2. iur.
a. ad testem powołać, wskazać, podać, przedstawić kogoś na świadka; producere, indicare, nominare
KsgGrWp I p. 293 (a. 1398) : n-vit amicum suum ad nostrum testem, quia michi ipsum reformat.
b. zawiadomić kogoś o jakiejś sprawie sądowej, wezwać przed sąd; aliquem certiorem facere de quadam re in iudicio agenda, in ius vocare
KsgGrWp I p. 88 (a. 1390) : ministerialis ... recognovit, quod n-sset famulum suum ... ut prestasset iuramentum.
StPPP II p. 318 (a. 1427) : Andreas ... Joannem ... n-re habebit alias «obeszlacz», ut ... cmetonem statuat.
c. składać oświadczenie w sądzie, zeznawać; profiteri, testificari
AGZ XVIII p. 185 (a. 1479) : nobilis Allexander actor ... coram iure dixit: domini camerarii, ego n-o alias «wsyawyam», quod ego citaveram ... vexilliferum.
d. przedstawić, przedłożyć, okazać; proponere, monstrare
AGZ XVIII p. 185 (a. 1479) : n-vit alias «obiauil» procuratorium sufficiens, que ([sic)] ... est coram iure lecta.
II. (de rebus) świadczyć, okazywać; ostendere, significare
NIC. BŁ Serm. II p. 70 : amictus hominis et risus dentium et ingressus hominis satis n-ant de illo.
GŁOG. Phys. fol. B Ia : sunt etiam arterię ... venę pulsatiles ... quę cordis statum ... n-ant (ed. unnciant).
Constr. ad
I—II: indicatur quid a. sq. acc. (c. inf. ). b. sq. de ( cf. supra 20 ). c. sq. enunt. obi. c. quod :
GALL p. 50,3 : n-atur, quod a Bohemis ... fuga ... ineatur.
ArHist VIII p. 323 (a. 1499) : nobis n-tum est, quod etc.
StPPP IX p. 79 (a. 1469) : per simplicem nuncium misit n-ndo, quod esset infirmus.
d. sq. enunt. obi. c. ut, cf. supra 7. indicatur cui a. sq. dat. b. sq. ad. c. sq. coram :
AKapSąd II p. 77 (a. 1428) : excommunicatos ... in ecclesiis ... coram Christifidelibus n-etis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)