- F.
- G.
- Bl.
- S.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
nie, bynajmniej; haud,
minime
A.
zaprzecza całe zdanie lub pojęcie, czasem stanowi równoważnik zdania;
negat propositionem vel totam vel
eius partem interdum idem valet
quod propositio tota (iungitur
c.
ind. , item c.
con. , praec.
prohibitivo, immo
c.
imper. StPPP VIII p. 887, a. 1400; AKapSąd III p. 223, a. 1423; HUSSOW.
p.
50, v. 39;
CRIC.
p.
76, v.
27).
Praec.
1.
in iuncturis et
locut.
a.
β. si non
cf.
SI.
N.
si non, (hoc) non
cf.
supra IV 754, 28
sqq. et
*CodVit p. 916 (a. 1430) : quibus si ... rex Poloniae dabit conductum, bene quidem, si non, non.
γ. ut non cf.
UT.
δ.
ratio (causa) sine qua non
warunek konieczny, niezbędny;
inevitabilis
BYSTRZ. AnalPost fol. m IIa : color non videtur nisi sub quantitate, licet quantitas non sit ratio formalis visus, est igitur quantitas ratio sine qua non.
Ib. fol. m IIb : ratio singularitatis est requisita ad actum sensus vt causa sine qua non.
b.
α. non minus cf.
PARUM.
γ.
non sic
natomiast,
przeciwnie, odwrotnie; contra, e contrario
JAC. PAR. Contr. p. 106 : venditor omni caret suspicione ... non sic emptor.
c.
α. non ... neque (...neque).
β. non ... nisi.
γ. non prius ...
quam.
δ. non ... seu cf.
SEU.
ε. non (solum), (sed, vero, et, etiam, immo)
sim.
ζ. non tam ... quam sim.
2.
cum altera negatione
a.
sensus affirmationis augetur (litotes).
b.
sensus negationis unius servatur (e
Pol.
)
StPPP VIII f p. 287 (a. 1388) : per nullam dilationem non habet disponere.
Ib. p. 406 (a. 1397) : si neutrum non adimpleuerint.Plura exempla afferuntur s. v. NE supra 630,8 sqq. , NEQUEsupra 673,33 sqq. , NIHIL supra 688,1 sqq. , NIHILUMsupra 690,36 sqq., NULLUS infra 783,24 sqq.
N. per
abundantiam dicitur
StPPPVIII p.417 (a. 1397) : data erat antiquior quam non debuit (i. quam debuit esse ).
B.
zaprzecza jeden wyraz (często
non
pisane jest łącznie);
negat unam vocem (cum qua saepe iunctim scribitur)
1.
adi.
et
part.
v.
gr. nondivisus
cf.
DIVISUS nonsacer cf.
SACER
sim.
Item
poena nonastans cf.
NONASTANS.
2.
subst.
,
v.
gr.
non ens
cf.
supra III 118, 43
sqq.; item
non homo
(
BYSTRZ. AnalPr fol. a Vb
:
non homo currit),
non labor (
KodPol II p. 864, a. 1436 : ob non laborem pretacti diei),non lepra (
JAC. PAR. Opln p. 150 : distinguere lepram a lepra et lepram a non lepra), non rex, non tempus sim.
3.
vulgo negat subst. verbalia in -io (-ia)
desinentia (e Pol. ),
v.
gr. nonabdictio, nonadministratio, nonadmissio [etc. cf. (partim in addendis)]
abdictio, administratio, admissio,
aedificatio, affectio, astitio,
attemptio, comparatio, comparentia, completio, compositio, concordantia, condescensio,
conductio, constitio,
constitutio, constructio, datio,
deductio, defensatio, defensio, definitio, descriptio, destructio, doctio, ductio, edivisio,
edotatio, eiaculatio,
elaboratio, eliberatio, emendatio,
emissio, exbrigatio, exhibitio, exitio, expeditio, extraditio, frequentia, habitio,
impositio, impertitio,
importatio, inductio, inscriptio, instauratio, iteratio, laboratio, ostensio, parentia, paritio, perceptio, prosecutio, restitutio,
servitio, solutio, statuitio,
tenuitio, traditio sim.
Item c. subst. non
verbalibus
non curabilitas (com)parendi, non exitus, non impedimentum, non
rectitudo
sim.,
cf.
s.
v.
4.
item negat gerundium et gerundivum
AGZ XVII p. 95 (a. 1473) : pro non edificacione parkany et roboribus non ducendis ad castrum (non ductis,duci neglectis ).
KOMOR. Fr. p. 363 : neque minis neque ullis persuasionibus potuit cogi ad non resignandum [(i. quominus resignaret)].