- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
- A.
KodUJ IV p. 2 (a. 1507) : quam condicionem humanam semper mutatur humana fragilitas.]
I.
1.
zmieniać,przemieniać; in
alium statum vel in aliam formam
traducere, convertere. Mediopass. zmieniać się, ulegać
zmianie; converti.
N.
locut.
α.
aliquid in melius
poprawiać;
corrigere, melius reddere
(saec. XV).
β.
gram.
declinationem
vocabuli (in alienam linguam:
LIBAN . fol. B VIb)
.
γ.
mus.
transponować dźwięki (w śpiewie solmizacyjnym); sonos
transponere (cantando)
FELSZT. OpCong fol. B IIa : volens ornate solmisare et perfecte, aliquem cantum non debet voce explicita sed implicita m-re.Cf. MUTATIO III Distinctiones phil. (mediopass.)
WROCŁ. Epit. fol. f IIIa : m-ri contingit quatuor modis: primo de subiecto in subiectum ... secundo de ente in actu in non ens in actu ... tercio de ente in actu in ens in actu ... quarto de non ente in actu in non ens in actu.
Praeterea de potentia ad actum (ib. fol. e Ia) , a veritate ad falsitatem ( BYSTRZ. ParvLog fol. AA Ib) , substantialiter (opp. accidentaliter id. AnalPr fol. b IVb), item tempore ( WROCŁ. EpitConcl fol. h IIIa : m-ri tempore est variari secundum qualitates interiores vel exteriores, que sunt in ipsa re).
N. locut.
(subst. )
mutatum esse
najdrobniejszy element ruchu;
explicat
STOB. Parv. fol. C VIIIa : medium ... copulans ... partes motus vocatur m-tum esse.
Ib. fol. E VIb : sicut ... punctus non est substantia linee ita nec m-tum esse est substantia motus.
ExPhys fol. t Ia—b : duplex est m-tum esse: quoddam perfectum, post quod non est m-ri ... aliud est m-tum esse imperfectum et est illud, post quod adhuc est motus.
2.
zamieniać, wymieniać;
invicem permutare,
commutare.
N.
locut.
vitam cum morte
i. mori
*Dogiel I p. 149 (a. 1542) : si ... pater ... vita defungeretur, eam cum morte m-ndo.Occ. hominem
i. aliquem loco alterius substituere
StPPP VIII p. 530 (a. 1398) : pena ... quia m-uit capellanum et statuit alterum et non illum, cui confessus fuit.
3.
part.
loco
adi.
a.
praes.
mutans,,
-ntis
chwiejny, niestały; mutabilis
CRIC. p. 101, v. 3 : est semper varium, m-ns et mobile vulgus (cf. Verg. Aen. 4,569, ubi mutabile).
b.
perf.
mutatus,,
-a, -um
zmieniony, inny;
i. fere q. alius
CodVit p. 390 (a. 1417) : isto anno habui ducentas sexagenas grossorum et aliis annis habui duo milia marcarum ... in m-ta pecunia.
DOBCZ. Ars fol. a IIIa : sit locus ... firmatus ... non m-tus.
II.
A.
res
1.
oddalać,odwracać;
amovere, avertere
PEREGR. fol. q IIa : quam vitam aeternam Deus daturus est his, qui vitam suam nunquam m-ant ab eo.
2.
gruntownie odmieniać, usuwać; penitus permutare, tollere
KodPol I p. 287 (a. 1413) : que caritas ... m-at odia, rancores amputat.Cf. Th. VIII 1727,6 sqq. Occ. fere i. q. utracić; perdere
DŁUG. Hist. IV p. 176 : regis exercitum nihil de suo robore, Withaudo duce ... discedente, m-sse.
B.
homines: usuwać, wydalać;
removere
KodKKr II p. 83 (a. 1381) : nos ... ad bene placitum nostrum ipsum clericum m-bimus et alienabimus ... quotiens nobis visum fuerit expedire.
ArHist XII 2, p. 349 (a. 1411) : propter querelas ad me ... deductas vitare non potui, quin vos de conventu ... m-rem.
Constr.
ad
I—II :
indicatur unde
a . sq.
ab
cf.
et 578,48.
b.
sq.
cum
cf.
et
Th.
VIII 1126,68 sqq.
c.
sq.
de
cf.
et 5. indicatur quo (vel in
quam partem)
a.
sq.
ad:
StPPP III p. 22 : nec ipsa decima manipularis ... m-ri debet ad fertonum solutionem.b .sq. in c. acc. indicatur qua in re: sq. in c. abl.
AKapSąd II p. 65 (a. 1426) : littere ... in datis debent ante tres annos m-ri.