- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
VSt p. 324 : sub habitu sancti Benedicti Deo militari cepit.
StVic p. 401 (a. 1438) : nemo tenetur alicui propriis militari stipendiis.
*Τοm XIV p. 437 (a. 1532) : hoc et omne militabitur in tuae spem gratiae.]
I.
propr.
A.
1.
być żołnierzem, służyć w wojsku; militem esse, stipendia facere.
2.
walczyć,wojować;
pugnare, bellare, certare.
Additur
strenuis actibus
(
GALL
p. 85, 19).
In imagine
FormJ p. 25 : hec avaritia ubi regnat, vicia m-ant, virtus proscribitur ... iusticia deperit.
SCARB. Glor. p. 147,30 : carnis desideria, quae m-ant adversus animam (cf. NIC. BŁ. Serm. I p. 4 ex Vlg. 1 Petr. 2,11 ).
3.
brać udział w wyprawie wojennej;
expeditioni bellicae interesse.
Constr.
ad l—3: indicatur ubi
a.
sq.
extra :
ArPrawn VI p. 216 (a. 1554) : extra regnum m-turis stipendium dandum.b. sq. in c. abl.
N.
in equo:
CorpJP II I p. 280 (a. 1513) : de quolibet equo, in quo m-re et servire ... debeat.c. sq. trans:
CodPom I p. 41 (a. 1149) : ut ... trans Albim super paganos m-remus.Relationes variae a. sq. dat. (personae). b. sq. contra. c. sq. cum. d. sq. per (se) :
ArPrawn VII p. 24 (a. 1566) : ipsi per se m-re debent.e. sq. pro.
Item sq.
propter:
WŁODK. ScrSel I p. 67 : propter predam m-re peccatum est.f. sq. sub :
ArHist V p. 362 (a. 1506) : quilibet sub suo vexillo m-bit.g. sq. super ( ).
B.
być wasalem; vasallum
(cf.
s.
v. ) alicuius
esse
GALL p. 155, 21 : non se sub fratre m-turum, sed super fratrem imperaturum.
II.
meton. et
transl.
A.
de hominibus
1.
służyć,
poświęcać się czemuś
(komuś); famulari,servire, deditum esse
,
praec.
a. Deo, Christo sim.
N.
pro nomine Christi :
KodMp II p. 153 (a. 1283) : fratres O. Cist. de Copriwnica ... ob reuerenciam sue religionis, qua spiritualiter m-ant pro nomine Cristi etc.
Additur
devote (
KodWp I
p. 117,
a. 1231)
, iugiter (
LiegnUB
p. 156,
a. 1362)
, in quiete (
ArHist XI
p. 117,
a. 1231)
, spiritualiter (supra xxx).
N.
constr.
α.
sq.
in
c.
abl.
KodMp I p. 44 (a. 1252) : in utroque conuentu Deo m-ncium.
KodWp II p. 199 (a. 1301) : ut in eisdem ecclesiis Deo m-ent.Ita saepius.
β.
sq.
sub:
BRUNO Qfr p. 395(= p. 38,3 K.) : ubi in eremo sub suo discipulo m-rent monachi.
KodMp II p. 1 (a. 1153) : viros quosdam spiritales m-ntes Domino sub regula beati Benedicti.
PommUrk V p. 345 (a. 1317) : sua relinquentes sub celesti principe firmo proposito m-re delegerunt.
b.
studiis
CodVit p. 1057 (a. 1417) : cupiens scolastico m-re gimnasio de Praga ad studium Vxoniensem Angliam me recepi.
Item per ellipsim
SCARB.
in
MedPhil XXIV p. 125, 32 : dilatata multitudine professorum in universitate Studii Cracoviensis m-ntium(sc. scientiae ).
2.
walczyć, wojować;
pugnare, tantummodo in
locut.
eccl.
ecclesia militans (opp.
triumphans,
cf.
)
MATTH. OpTheol p. 370 : sacramentum corporis Christi est ... ecclesiae triumphantis cum m-nte suave glutinum.
StSyn III p. 23 : viventes in carne m-ntem ecclesiam suo precioso sanguine plantaverunt.Ita saepius.
Inde
theologia militantium :
MatFil XII p. 55 (a. fere 1419) : theologia m-ntium ... est habitus theologicus in hominibus viatoribus per studium Sacrae Scripturae acquisitus ... sed theologia triumphantium est notitia credibilium et ... divinae essentiae clara apprehensio.
B.
de
abstr.
1.
służyć czemuś, być przydatnym;
utilem esse,
prodesse.
2.
(sq. pro) przemawiać za czymś (kimś), popierać coś; alicui (rei) favere, pro aliqua re pugnare
JAC. PAR. Tract. fol. B VIa : haec memorie commendanda sunt et nulla obliuione delenda, si tamen ueritas m-at pro isto.
Tom. VIII p. 73 (a. 1526) : ipsam assecurationem pro parte bonorum ... civium m-sse et m-re debere.
Ib. IX p. 146 (a. 1527) : doleremus, si nos ab hujusmodi contributione ... immunes non essemus, tot et tantis rationibus pro nobis m-ntibus.Sed etiam contra:
GIEŁCZ. fol. F Ib : secunda obiectio m-at contra primam regulam.
3.
służyć, dopisywać;
suppetere
KodWp III p. 495 (a. 1380) : quamdiu vita et salus nobis m-bunt.
4.
in finem aliquem
zmierzać, prowadzić do czegoś;
tendere, ducere
JAC. PAR. RefEccl p. 41 : haec omnia, quae praemissa sunt, in istum finem m-ant, ut sciamus etc.