General
Full Entry
More

MATRIMONIUM

Grammar
  • Formsmatrimonium
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ii
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. eccl. coniugium, praec. legitimum, sacramentum eccl.
  • II. bona a matre hereditate accepta

Pełne hasło

MATRIMONIUM, -ii n.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • L.
  • A.
  • K.
  • O.
I. małżeństwo, zwłaszcza legalne, prawe, zawarte prawnie w kościele, sakrament małżeństwa; coniugium, praec. legitimum, sacramentum eccl. Glossae Pol.
StPPP II p. 378 (a. 1433) : ad contractum m-ij ipsius, wlgariter dicendo «doszcza za mąsz».
Ib. p. 776 (a. 1471) : Nicolaus contraxit m-um, alias «bral slub».
GLcerv p. 631 : m-um, nuptiae, coniugium, consortium idem sunt, «małżeństwo».
Per abundantium dicitur matrimonii copula ( AGZ XVIII p. 477, a. 1505 et saepius), vota ( StPPP VIII p. 723, a. 1399 et saepius),item matrimonium maritale ( StPPP II p. 635, a. 1456).
Constr.
a. sq. gen.
b. sq. cum.
c. sq. inter.
Locut.
α. matrimonium habere wyjść za mąż; viro nubere
StPPP II p. 419 (a. 1436) : dominicella non wlt ... m-um habere.
β. iuris prawne, legalne,ważne; ratum, iustum,legitimum
ArHist V p. 121 (a. 1454) : m-um iuris interuenisse inter ipsum Bronkonem et Jachnam ... ob hoc iuris m-um inter eos interuenisse.
II. tzw. macierzyzna, spadek po matce; bona a matre hereditate accepta
ArPrawn V p. 417 (a. 1389) : resignavit filio suo ... quinque marcas ... recipiendas ex parte patrimonii vel m-ii matris sue in omnibus bonis suis.
StPPP VIII p. 485 (a. 1398) : Pechna ... medietatem partis hereditatis ... iure obtinuit, videlicet m-ii.
Ita vulgo. Glossae Pol.
PrPol p. 94 (a. 1400) : partem hereditatis sui veri et legitimi m-ii dotalicii, vulgariter «posagu macerzyno».
KsgZPozn p. 467 (a. 1406) : terminus ... pro m-o, wlgariter «o madzerzisno».
Item
AGZ XIV p. 214 (a. 1446) ; ib. p. 201 (a. 1446) et saepius. Cf. MATRIMONITAS, MATERNITAS.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)