- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- A.
- O.
I.
1.
adi. długi
(podłużny, pociągły: o twarzy),
duży, wysoki, odległy, daleki;
non brevis, qui in longitudinem
vel altitudinem extenditur
prolixus, longinquus, magnus. Occurit item in nominibus hominum et locorum
KsgŁawKr p. 14(a. 1367) : L-us Bartholomeus... ortum ... resignavit.
ArPrawn V p. 415 (a. 1389) : Nicolaus L-us de Hanushaw.
DŁUG. LibBen I p. 500 : quarta domus Paczkonis in platea L-a.
Constr.
sq. abl. mensurae
BYSTRZ. Log. fol. n VIa : eadem substantia esset 1-a tribus longitudinibus ... et lata duabus latitudinibus.
2.
subst.
longum,,
-i
n.
Praec.
in locut. adv.
a.
a longo
zdala;
procul
DŁUG. Hist. V p. 443 : milites advenire a l-o conspiciens.
b.
ad longum (et ad latum)
wzdłuż (i wszerz);
longe (lateque)
AGZ XVIII p. 193 (a. 1479) : denegare ... molendinatori ... ortulum ad 1-um et ad latus ([sic) ]ad viginti ulnas.
KsgŁawWar p. 203 (a. 1483) : resignavit ... sex mensuras agri, que (sic ) iacet in campo ... scilicet ad latum et ad 1-um.Ita saepius usque ad saec. XV in. Eodem sensu in longum :
AGZ XIX p. 433 (a. 1495) : sortem ... habet ... cum prato Krzyva in 1-um et latum alias «z odnogamy».
c.
per longum
wzdłuż;
secundum.
Eodem sensu
prope longum :
*PommUrk V p. 87 (a. 1313) : dedimus ... sexaginta mansos prope 1-um aque Stolpp sitos.
II.
de tempore
1.
długotrwały;
diuturnus,
v.
gr.
infirmitas, memoria, tempus
sim.
Occ.
de
concr.
DŁUG. Hist. I p. 49(= I p. 108 ed. nov.): inclementes venti, 1-ae nives ... naturam Polonis causant et ingenia.
Locut.
adv.
(ad, in) longum
długo; diu;
eodem sensu
ex longo :
ArHist III p. 349 (a. 1484) : armis generose nobilitatis ex l-o ... insignitus.
Praec.
gram. et
mus. t. t. de syllabarum notarumve quantitate (saec.
XVI). Inde
subst.
longa,,
-ae
f.
(sc.
nota)
MONET. fol. D IIIb : 1-a est character quandrangulus dimidium maxime ponderans, dextrorsum vt maxima virgulata.
Ib. fol. D IVa : ligabiles figure sunt: maxima, 1-a, breuis et semibreuis.Ita saepe. Cf. H. P. Gysin, Studien zum Vokabular der Musiktheorie im Mittelalter Ziirich 1959, p. 150 sqq.
Item (in re
fossoria)
longum,,
-i
n.
(sc. tempus
vel opus) 4 szychty (w kopalni); laboris
in fodina faciendi tempus
quater longum
IusMet p. 161 (a. 1475) : de l-o mediam marcam solvent, quod duorum dierum et duarum noctium tempus est.
2.
comp.
longior,,
-oris
a.
odległy (w przyszłości);
remotus (in futuro) (saec.
XV).
Praec.
iur. t. t.
dies, terminus
termin sześciotygodniowy, a zwłaszcza ostatni dzień
tego terminu, tzw. dłużny (lub dalszy)
dzień; dicitur de sex hebdomadarum
spatio, imprimis de postremo
eius die
KsgŁawKr p. 97 (a. 1373) : assignato termino 1-iori super iuramentis.
KsgMaz I p. 82 (a. 1408) : inter Iacusium ... et ... Pechonem ... terminum 1-iorem dilatavimus.
ArPrawn X p. 283 (a. 1409) : tempus 6 ebdomarum ab hinc ad infra decurrentium pro termino peremptorio et 1-iori.Ita vulgo usque ad saec. XV ex. Cf. s. v. DIES. Glossa Pol.
StPPP IX p. 67 (a. 1467) : in quo quidem iudicio constitutus ... Nicolaus ... aduersus actorem satisfecit dyey (i. diei ) 1-iori alias «dnijnyewy dalschemv».
b.
natu
starszy;
i. q.
maior
*CodEp II p. 301 (a. 1432) : qui sibi natu 1-ior fuisset quam ipse.