General
Full Entry
More

LIS

Grammar
  • Formslis, lisz
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speech
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • altercatio, rixa, iurgium, dissensio, certamen.
    • α. nat.+ mulieris Ononis spinosa Linn.
    • β. iur.+ iniuriarum (fere i. q.) lucta, pugna, bellum actio iuris, causa, quaestio, controversia apud iudicem acta.
    • a.
      • β.
    • a.
      • β.
      • γ.
      • δ.
      • ε.
      • ζ.
      • η.
    • a.
    • b.
    • c.
    • a.
    • b.
    • c.
    • d.
    • a.
    • b.
    • c.

Pełne hasło

LIS s. LISZ, litis s. littis f.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • B.
  • A.
  • N.
[generis m.
KsgGrWp II p. 123 (a. 1400) : neque verbo neque alio lite.
abl. pl. litiis:
KodWp III p. 360 (a. 1371) : super litys ac controversiis.]
spór, kłótnia, sprzeczka, zwada; altercatio, rixa, iurgium, dissensio, certamen.
N.
α. nat. mulieris wilżyna ciernista (roślina zwana też w średniowieczu niewieści swar); Ononis spinosa Linn. GLr I p. 208 .
β. (prawie tyle co) bójka, wojna; (fere i. q.) lucta, pugna, bellum
PommUrk VI p. 152 (a. 1322) : perdidit dextrarium in 1-e ante civitatem.
Ib. infra indicta 1-e perdidit II equos de XX marcis.
KodMp IV p. 112 (a. 1408) : tempore gwerrarum et 1-is regni.
PP III p. 22 (a. 1431) : quando veniet de 1-e wlgariter «swoyni».
Sed praec. iur. t. t. spór sądowy, proces, postępowanie sądowe; actio iuris, causa, quaestio, controversia apud iudicem acta. Glossae Pol.
ZapSądWp p. 382 (a. 1409) : ut istum hominem restitues sine 1-e wigariter «przes klopotu».
AGZ XVII p. 263 (a. 1490) : usque ad finem 1-is, alias «do przesla prava».
GLcerv p. 621 : 1-is nomen actionem significat siue in rem siue in personam «swar, sprawa».
Occ. sq. gen. iniuriarum i. q. iniusta, iniuriosa
CodEp II p. 91 (a. 1417) : passus ... sum ab eo ... tot et tantos iurgiorum strepitus, verborum minacium turbam, arestaciones, fatigas continuas et expensas satis magnas in 1-e iniuriarum, quam mihi moverat ... ipso victo per tres sentencias diffinitivas ... pecii ... ut michi expensas in 1-e huiusmodi factas refunderet.
Per abundantiam dicitur
a. lis causae ( StPPP II p. 310, a 1426 ; APozn II p. 237, a. 1492) ;, iuris ( KsgGrWp II p. 337, a. 1400).
β. litis contradictio ( DokWp p. 338, a. 1266) , controversia ( APozn II p. 278, a. 1495 et saepius).
Locut. et iuncturae notabiles
a. litem contestari cf. et 1168,3 sqq.
β. litis contestator cf.
γ. litis complex cf.
δ. litis consors cf. sq.
ε. litis contestatio cf. supra II 1166,30 sqq.
ζ. litis pendentia cf. infra s. v. PENDENTIA.
η. litis quaestio cf. infra s. v . QUAESTIO.
Constr. indicatur litigator
a. sq. adversus:
KodMp IV p. 103 (a. 1406) : cumque pro eadem parte hereditatis repetenda et aduersus occupatores eius l-em iudicialiter mouissemus.
Cf. Th. VII 2,1501,29.
b. sq. cum.
c. sq. inter, indicatur res controversa
a. sq. de.
b. sq. pro cf. et
DokMp V p. 81 (a. 1408) : pro qua causa lis inter eos vertebatur.
Ita saepius.
c. sq. supra c. abl.
DokKujDobrz p. 6 (a. 1345) : super gadibus seu limitibus ... 1-e mote ac ... contestata.
CodEp II p. 191 (a. 1425) : pendente 1-e in iudiciis super quibuscumque causis.
Ita saepius.
d. sq. propter :
ArPrawn VI p. 9 (a. 1413) : capellarum ... propter quas lis inter Dominicum ... et aliquos ipsius contradictores vertitur.
indicatur iudex
a. sq. circa :
StPPP VIII p. 243 (a. 1388) : circa iudicium l-em agebat cum Wroczslao.
b. sq. coram :
KodWp II p. 15 (a. 1288) : coram consulibus ... l-em ... de dicto molendino ... non inferre.
ArPrawn IV p. 32 (saec. XV) : suam l-em aut causam coram iudice competenti ... agitabit.
Ita saepius.
c. sq. sub.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)