- F.
- Bl.
- Dc.
- NGl.
- B.
- L.
- A.
- N.
- K.
I. aliquem
1.
uwolnić, obdarować wolnością; liberare,
liberum reddere.
Praec. uwolnić od
czegoś (zwł. świadczeń, podatków
itp.); a tributis,
oneribus sim. solvendis liberare
KodMaz(K) p. 472 (a. 1240) : alleuiaui et l-ui homines villarum monastery predicti de solucione, que «podworowe» dicitur.
KodPol I p. 129 (a. 1288) : prepositum ... a penis ducalibus ... quittamus et l-amus per presentes absolventes.Ita vulgo.
Constr.
a.
sq.
acc.
b.
sq.
abl.
KodMp IV p. 69 (a. 1399) : vt... aream ... possiderent ea libertate, qua ciuitas totalis secundum priuilegiorum nostrorum tenorem dinoscitur 1-ta.
Ib. p. 203 (a. 1423) : kmethones ... ab omnibus nostris regalibus exaccionibus ... eximimus, absoluimus et 1-amus libertacione perpetua et eterna.
AKapSąd III p. 233 (a. 1431) : kmethones a vectura ... sunt 1-ti litteris regalibus.c. sq. ab et
KodMp IV p. 76 (a. 1402) : villas ... ab omnibus iuribus ... eximimus et eas omnimode l-amus.Ita vulgo. d. sq. ad :
APozn III p. 111 (a. 1505) : canonici ... l-verunt Johannem ... a solucione censuum ... ad decursum quatuor annorum.
KsgRWar I p. 428 (a. 1521) : domini... pictorem ... a custodia civili communi absolverunt et 1-verunt ad mortem ipsius.e. sq. de f. sq. per :
KodKKr II p. 361 (a. 1412) : pro quarum noualium extirpacione dictos ciues a solucione nostri census et decime per sex annos l-amus.g. sq. pro h. sq. ut :
KodMp IV p. 244 (a. 1428) : partem hereditatis ... l-amus per presentes, vt ipsa sicut et cetere ville ... equali libertate gaudeat.
2.
uniewinnić w sądzie, zwolnić od pretensji osób trzecich; in iudicio innocentem declarare, ab alicuius vindiciis liberare
KsgŁawKr p. 13 (a. 1367) : Denko ... est l-tus et iudicatus, ut in infinitum nunquam habeat respondere Stenoni ... pro vestibus.
Ib. p. 135 (a. 1375) : quousque ab omni allocucione et violencia dominorum et amicorum ... 1-retur.Ita vulgo.
Constr.
a.
sq.
acc.
et alibi.
b.
sq.
ab aliqua re
et
KsgPrzem I p. 87 (a. 1418) : resignavit ortum ... Peczkoni et promisit ipsum l-re et intercedere ab omni impeticione.
N. sq.
ab aliquo :
ArPrawn X p. 15 (a. 1392) : quousque l-buntur a domino rege racione fideiussorie.c. sq. adversus :
StPPP X p. 195 (a. 1440) : obligavit se Martinum ... pro duabus marcis ... l-re adversus quamlibet personam secundum formam iuris.
3.
a (de) cautione fideiussoria
zwolnić poręczyciela od zobowiązań wynikających z poręki;
fideiussorem a sponsione
liberare
KsgŁawKr p. 310 (a. 1397) : Nicolaus ... recognovit Petrum ... pro se ... fideiusisse, promittens eundem ... a dicta caucione fideiussoria l-re.
APozn I p. 1 (a. 1434) : si Woytko ... pecuniam ... Alberto solvere non curaverit et fideiussores suos antelatos de caucione fideiussoria non l-erit.Cf. EXBRIGO Huc spectare videtur
ZabDziej I p. 84 (a. 1469) : quod l-at idem Symon ... Thome «viranko» (i. Fideiussoriam ).
II.
aliquid
wykupić z zastawu, uwolnić od obciążeń, od pretensji osób
trzecich; pignus redimere, a tributis sim. solvendis
liberare, ab alicuius vindiciis tueri
KsgŁawKr p. 2 (a. 1365) : Thomas ... domum suam ... qui etiam eandem in XIII marcis a Judeo ... l-vit ... resignavit.
Ib. p. 12 (a. 1367) : advocata obligavit Peszconi... hereditatem suam, quam ... Judeus ei l-vit.
Ib. p. 92 (a. 1372) : Niczco ... domum suam ... in tribus marcis census annui ... obligavit, quem eciam censum ... non prius quam IIIIor annis elapsis habet l-re.Ita vulgo. Glossa Pol.
StPPP II p. 376 (a. 1432) : debet l-re alias «vizwolicz» bona dicti Johannis.
Constr.
a.
sq.
acc.
et
KsgŁawKr p. 172 (a. 1392) : hereditatem volebant iudicialiter l-re.Ita saepius. b. sq. dat. c. sq. ab aliqua re :
KsgŁawKr p. 135 (a. 1375) : quousque ab omni allocutione iuridica ... et a violencia dominorum l-buntur penitus bona omnia.
StPPP XI p. 217 (a. 1448) : agrum illum l-re ab omnibus allocutionibus hominum.Ita saepius.
N. sq.
ab aliquo
et
KsgSądWar p. 37 (a. 1466) : Margaretha l-vit ... Johanni prefatum agrum coram iudicio bannito ab omnibus suis successoribus et impedimentis in ewm possidere, mutare, vendere etc.d. sq. coram e. sq. in c. abl. d. sq. per :
DokKKr II p. 482 (a. 1446) : quousque ... domus suas ... per ... comparacionem alibi census similis ... non l-verit.g. sq. super a . abl.
StPPP XI p. 239 (a. 1459) : duas marcas debet l-re super agro suo.h. sq. inf. Indicatur tempus a. sq. acc.
StPPP XI p. 214 (a. 1447) : agrum l-re annum et diem iuxta formam iuris.
Ib. p. 233 (a. 1456) : l-re XIII scotos annum et diem.Ita saepius. b. sq. in ]c. abl.
APozn I p. 12 (a. 1435) : Waschilo ... promisit sculteciam ... in anno et die l-re provido Stanislao.