- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- B.
- Ha.
- H.
- N.
I.
A.
związany z prawem (lub sądem), prawny;
quolibet modo ad legem (ius)
pertinens, legalis, iudicialis
; dicitur
praec.
actio, actus (
KodMp II
p. 25, a.
1214
;
DokKKr I
p. 176, a.
1391
et saepius),
documentum sim.
N.
abs. loco subst.
legitimum,,
-i
n.
przepis prawny; legis
praescriptum
DŁUG. Hist. I p. 408(= II p. 174 ed. nov.) : militibus non custodientibus ieiuniorum 1-a.
B.
1.
ustanowiony przez prawo, (stąd) zgodny z prawem, prawny,
legalny, prawomocny; lege constitutus,
(inde) legibus conveniens, iustus, legalis
a.
de hominibus
α.
consors
sim.,
vir (
KsgŁawKr
p. 4, a.
1366
;
AKapSąd II
p. 41, a.
1418
et
saepius); item
mater :
StPPP VII p. 604 (a. 1427) : Petrus ... est de matre 1-a et copulata wlgariter «od maczerze oddaney».
Inde meton.
copula:
TPaw III p. 124 (a. 1389) : Geszco non fuit frater Maszce de 1-a copula «oddane maczerze».Subst. legitima,, -ae f. (sc. coniunx) prawowita małżonka
ZabDziej I p. 64 (a. 1457) : Blasius ... liberat ... Gregorium a se et a 1-a, a pueris et amicis suis consanguineis.
ProtWoz p. 61 (a. 1486) : 1-a dicti Martini Krol Angneta.Ita saepius.
N.
locut.
ZabDziej III p. 79 (a. 1490) : te ... duco ... in uxorem et recipio in 1-am.
β.
filius (proles)
pochodzący z prawego loża; legitimo
toro procreatus.
γ.
fideiussor (
StPPP VIII
p. 335,
a. 1389
et saepius), procurator
(
ib.
p. 386,
a. 1397
et saepius),
tutor (
AGZ XVI
p. 392,
a. 1481
:
tutor 1-us alias «obczy» et non sangvineus per gladium
).
b.
de
abstr.
α. coniugium, matrimonium sim.
β. impedimentum (
KodUJ I
p. 80,
a. 1409
;
KodPol II
p. 920,
a. 1460
et saepissime),
simili sensu
infirmitas (
StPPP VIII
p. 316,
a. 1389).
2.
aetas, anni
tzw. wiek sprawny, tj. taki,
po którego osiągnięciu nabywało
się zdolności do działań
prawnych; aetas pubes, qua iure agere
licet
StPPP VIII p. 537 (a. 1398) : Woytek ... Swantochnam ... debet ... usque ad 1-am etatem annorum duodecim circa se obseruare.
Ib. XI p. 89 (a. 1512) : quas marcas debet serware pueris ad annos 1-os.
C.
1.
taki, któremu przysługuje coś z tytułu prawa, prawowity; cui aliquid iure debetur, legalis,
praec. heres,
possessor, successor, princeps
sim.
Item
abs. loco subst.
legitimus,,
-i
m.
PP III p. 2 (a. 1427) : Petrus ... et filij et propinqui ipsius non debent eum advocatum inpedire nec 1-os ipsius.
KsgSądWar p. 38 (a. 1467) : Wassyl promisit libertatem a se et suis 1-is.Ita saepius.
2.
należny z tytułu prawa, zgodnie z prawem nabyty, słuszny; qui iure debetur, iustus, v.
gr.
debitum, dominium, possessio
alicuius rei sim.
II.
1.
należyty, odpowiedni;
conveniens, bonus, aptus, decens.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 67 (saec. XV in.) : confessio ... est 1-a «porządne» coram sacerdote peccati declaracio.
2.
słuszny, sprawiedliwy;
iustus, aequus, rectus.