- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- A.
- Ha.
- L.
- N.
I.
1.
(de hominibus eorumque natura, manibus
sim.) hojny, szczodry, ochoczy do dawania; liberalis, munificus.
Glossae
Pol.
RFil XXIII p. 298 (a. 1344) : liberales et 1-i «swyebodny a sczedzrzi».
GLb p. 56 : 1-us, abundans, qui libenter dat, «swyebodny».
N. appellationem
regis Boleslai II
GALL p. 50, 11 : de victoria Bolezlaui L-i contra Pomoranos.
DŁUG. LibBen I p. 301 : Boleslai L-i regis Poloniae ... pronepos.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
in
c.
acc.
CatEpCr p. 208 (a. 1525) : 1-us in pauperes.Cf. Th. VII 2,973,81.
2.
(de rebus) obfity, bogaty, pełen czegoś; copiosus, dives,
abundans.
Per abundantiam dicitur de dapsilitate (
KADŁUB.
p. 35
)
, largitione (
KodWp II
p. 116,
a. 1296)
.
II.
A.
propr.
1.
szeroki, obszerny, rozległy;
amplus, magnus, laxus
KodWp IV p. 7 (a. 1249) : si ... fuerit intellectum, quod alicubi sint termini 1-iores, quam in ... privilegio sit expressum, de illis ... intromittere nos debemus.
DŁUG. Hist. I p. 355(= II p. 119 ed. nov.): urbs ... Kyoviensis ea tempestate amplissima et in plures 1-osque vicos erat porrecta.Occ. (de arbore) rozłożysty; patulus
DŁUG. LibBen III p. 183 : pomarium ... habens arbores foecundas et 1-as.
N.
constr. sq.
ad :
AKapSąd III p. 75 (a. 1500) : unum miliare 1-um ad omnes ... partes.
2.
(de nummis vel eorum pondere) pełny, właściwy;
plenus, rectus
AKapSąd I p. 548 (a. 1494) : aurum depositum de lapidibus, quod ponderat II scotos absque I quarta ponderis 1-i.
KodUJ IV p. 87 (a. 1522) : quadringentos aureos Hungaricales de pondere l-o (inde per elipsim
AKap Sąd II p. 716, a. 1505 : recepi in mutuum ... XXX ducatos de l-o.
Tom. XII p. 234 (a. 1530) : ducatos centum auri in auro 1-os).
B.
transl.
(de
abstr.
)
1.
szeroko pojęty (rozumiany), w szerokim znaczeniu tego słowa;
sensu late accepto
Dogiel IV p. 8 (a. 1230) : beneficium meae collationis 1-issimam ad omne commodum ... recipiat interpretationem.
KodMp II p. 193 (a. 1293) : nos eis damus ... 1-am plenamque libertatem.
PommUrk V p. 483 (a. 1320) : obtenta vendendi et permutandi pro ipsorum placito 1-a seu libera potestate.
Item
iurisdictio (
ArPrawn V
p. 473,
saec. XV)
, salvus conductus (
DŁUG. Hist. V
p. 54
).
Inde locut. v. gr.
largo
modo (
MARTIN. OP. Marg.
fol. g 2b
;
JusMet
p. 115, a.
1368
;et saepius), nomine (
BYSTRZ. ParvLog fol. e 3a)
, vocabulo (
PreussUB
p. 80, a.
1233
et saepius).
N.
(de conscientia) luźny; laxus
DŁUG. Hist. III p. 380 : erat autem ... Clemens papa ... 1-ae conscientiae.
2.
długi, długotrwały;
longus, diuturnus
KodWp III p. 140 (a. 1359) : scultetus ... cum ... abbate ... et ... conventu ... amicabilem inivit concordiam et 1-am unionem hoc modo.
BiblMus I 2, p. 200 (a. 1474) : rege percende (i. parcente ) et pacis 1-as treugas concedente.
1.
(de elocutione) rozlewny; abundans (saec. XV-XVI).