General
Full Entry
More

INVOCO

Grammar
  • Formsinvoco
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I.
    • 1. + precibus vocare (ad auxilium ferendum), praec.
      • a.
      • b.
        • α.
        • β.
        • γ.
        • δ.
    • 2. profiteri, praedicare
    • 3. ad testimonium ferendum (testes) vocare, invitare.
    • 4. eccl.+ (dominica) Invocavit ieiunii quadragesimalis dominica prima (ita dicta a verbis introitus Ps. 90,15)
  • II.
    • 1. + in ordinem i. q. redigere
    • 2. + przypowiadać się) aliquam rem sibi vindicare, petere

Pełne hasło

INVOCO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • H.
  • O.
I.
1. wzywać (na pomoc), zwł. prosić o coś, modlić się; vocare (ad auxilium ferendum), praec. precibus sim. arcessere, rogare
a. aliquem (praec. Deum, daemones, interdum etiam homines).
Additur
in (adiutorium) auxilium (contra aliquem: ChrMP p. 486 = p. 19 Kürb. ; SCARB. Sap. I p. 334 ) ;.
b. aliquid, praec.
α. nomen Dei.
β. auxilium, gratiam, opem.
γ. ultionem Dei ( CodPom p. 215, a. 1209) , vindictam ( KodPol I p. 45, a. 1249) .
δ. articulum (remedium, subsidium) iuris ( AKapSąd III p. 56, a. 1486 ; StPPP VI p. 135, a. 1518 et saepius), item suffragium alicuius ( AKapSąd II p. 766, a. 1511).
2. wyznawać, wielbić; profiteri, praedicare
ChrMP p. 546 (= p. 72 Kürb.) : nihil enim aliud querimus, nisi ut vestri nominis gloria super nos i-etur.
3. wzywać na świadectwo (świadków); ad testimonium ferendum (testes) vocare, invitare.
Constr. ad
1—3: a. sq. ad. b. sq. contra. c. sq. in c. acc. d. sq. pro :
ConcPol X p. 365 (a. 1406) : demones i-ns pro furto vel mulieribus.
Cf. Th. VII 2,255,37 sq. e. sq. super :
HERBORD p. 180 : iste vester tumultuosus sacerdos i-et nunc deos suos super vos.
CodPom p. 215 (a. 1209) : super illos iustam i-amus ulcionem.
Ita saepius. Cf. Th. VII 2,256,25 sqq. f. sq. enunt. fin. c. ut.
4. eccl. (dominica) Invocavit pierwsza niedziela Wielkiego Postu; ieiunii quadragesimalis dominica prima (ita dicta a verbis introitus Ps. 90,15)
AnnMP p. 44 (a. 1258) : sexta feria ante dominicam I-vit.
DokMp I p. 134 (a. 1363) : actum in Byecz feria quarta proxima post dominicam I-vit.
KsgŁawKr p. 14 (a. 1367) : feria sexta prima in quadragesima ante I-vit.
Ita vulgo usque ad saec. XVI.
II.
1. in ordinem przywołać do porządku; i. q. redigere
AAlex p. 467 (a. 1505) : ut sua regia maiestas provinciam Prussiae et ... omnia in bonum ordinem investire, confirmare et i-re vellet.
2. pass. (cf. Pol. przypowiadać się) zgłaszać pretensje w jakiejś sprawie, rościć sobie prawo do czegoś; aliquam rem sibi vindicare, petere
PP III p. 123 (a. 1445) : dominus Indrzych promisit ... in iudicio ... Ogonkonem ab omnibus gwerris, si aliquis propinquior i-retur ea eandem portionem, intercipere.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)