General
Full Entry
More

INTEGRITAS

Grammar
  • Formsintegritas
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -atis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • A. status non laesus, non corruptus, incolumitas.
      • 1.
        • a. + corporis sanitas, valetudo integra (bona)
        • b. + mentis facultas, dexteritas.
      • 2. + carnis, corporis; virginitatis: virginitas, castitas
    • B.
      • 1. status non diminutus, salvus, praec.
      • 2.
        • a. probitas, honestas, nobilitas
          • α.
          • β.
        • b. veritas, fidelitas (fidei, religionis).
  • I.
    • 1. + a. b. c. d. cum (ex, sub) integritate totum, universum, plenitudo ex integro
    • 2. (fere i. q.) natura

Pełne hasło

INTEGRITAS, -atis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • Ha.
  • N.
I.
A. nienaruszony stan; status non laesus, non corruptus, incolumitas.
Praec.
1.
a. corporis sim.: zdrowie, sprawność fizyczna; sanitas, valetudo integra (bona).
N. constr. sq.
in c. abl. Callim. in Tom. I app. p. 8 : quorumque agilitas, robur ac i-as in membris omnibus ea est, ut etc.
b. mentis sprawność umysłowa, intelektualna; facultas, dexteritas.
2. dziewictwo, niewinność; virginitas, castitas (saepius accedit gen. carnis, corporis; item per abundantiam virginitatis:
RFil XXV p. 154, saec. XV med.med : quia virginitatis i-em habuit «pannenska czaloscz myala»).
B.
1. nieuszczuplona całość, pełnia; status non diminutus, salvus, praec. iuris ( KodWp II p. 109, a. 1295 ; ib. p. 239, a. 1305).
Inde i. q. status bonus, splendor, claritas
StPPP II p. 705 (a. 1465) : instaurabit ... villam ... ex integro ... ut ... sit in suo flore et i-e prout decet.
2.
a. nieskazitelność i (moralna) uczciwość, szlachetność; probitas, honestas, nobilitas
α.
hominum. N. loco appellationis honorificae magistratuum urbanorum
PommUrk II p. 424 (a. 1280) : petimus ... i-em vestram (i. consules civitatis) in omnibus inconcussam, quatenus etc.
Occ. de origine nobili
AKapSąd II p. 556 (a. 1446) : ad purgandum suam famam et sue bone fame innocentiam, ac status sui i-em produxit II testes.
β. rerum abstr., v. gr. amoris, devotionis, famae, vitae; item caritatis ( StZat p. 258, a. 1378) , fidelitatis ( KodWp II p. 326, a. 1316) , sinceritatis ( *SSrSil IX p. 186, a. 1466).
b. czystość, (prawowierność; veritas, fidelitas (fidei, religionis).
I.
1. całość, ogół, komplet, wszystko; totum, universum, plenitudo , dicitur a. de spatio, amplitudine, magnitudine sim. b. de numero, quantitate, praec. pecuniae solvendae. c. de hominibus i. q. corpus. d. locut. cum (ex, sub) integritate w całości; ex integro
DokSul p. 332 (a. 1282) : pena ... cum i-e solvi debeat parti servanti.
CracArt I p. 205 (a. 1474) : muros ex fundamentis deducere ex i-e.
DŁUG. Hist. V p. 461 : regnum Poloniae terras suas naturales ... iuxta veteres limites cum omni i-e habeat.
IurMas II p. 88 (a. 1499) : quatinus priuilegium predictum ... dux sub i-e ... terre extraderet.
Ita saepius.
2. (prawie tyle co), istota; (fere i. q.) natura
GŁOG. Anal. fol. 45a : punctus non sit de essentia et i-e linee, linea enim est quoddam continuum diuisibile, punctus autem est indiuisibilis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)