General
Full Entry
More

INSOLUBILIS

Grammar
  • Formsinsolubilis, insolubile
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -e -is
  • Part of Speechadjectivenoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • 1. qui dissolvi non potest, solidus, firmus, constans (saec. XV—XVI).
    • 2.
      • a. qui (ex)solvi non potest (praec. de damnis)
      • b. de quo pensio non solvitur
  • II.
    • 1. explicatu difficilis, obscurus.
    • 2. phil.+ propositio indissolubilis, inextricabilis, inenodabilis (utpote falsus)

Pełne hasło

INSOLUBILIS, -e
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • L.
  • N.
  • K.
I.
1. nierozerwalny, trwały, mocny, stały; qui dissolvi non potest, solidus, firmus, constans (saec. XV—XVI).
2.
a. nie dający się spłacić, zapłacić; qui (ex)solvi non potest (praec. de damnis).
N. constr. sq. dat.
ARect I p. 667 (a. 1524) : ipsi Stanislao liber erat i-is propter summam ipsius necessitatem.
b. taki, z którego nie płaci się czynszu, wolny od czynszu, opłat; de quo pensio non solvitur
Visit. p. 7 (a. 1511) : sunt multi agri et prata i-ia, de quibus incolae nihil solvunt.
Ib. p. 72 (a. 1511) : propter eandem poenam campus domino debet esse i-is.
II.
1. nastręczający trudności, trudny do wyjaśnienia; explicatu difficilis, obscurus.
2. praec. log. t. t. propositio sim.: nie do rozwiązania, nierozwiąz(yw)alny (bo fałszywy); indissolubilis, inextricabilis, inenodabilis (utpote falsus)
GŁOG. Hisp. fol. 174a : omnis propositio i-is est impossibilis ( ib. supra omnis propositio ... i-is est falsa).
Ib. fol. 134b : omnis propositio, que falsificat seipsam, est falsa, quia est i-is.
BYSTRZ. ParvLog fol. AA IIa : quelibet propositio i-is habet significationem formalem et materialem primariam et secundariam siue directam et indirectam, siue totalem et parciałem, propter quarum repugnantiam propositio i-is falsificat se ipsam.
Ita saepius in textibus phil.
Inde
abs. loco subst. insolubile,, -is n.
BYSTRZ. ParvLog fol. AA Ib : omne i-e proprie dictum est falsum et hoc est propter incompossibilitatem significatorum, que inportantur per propositionem i-em proprie dictam, omne enim i-e significat se esse falsum et significat falsum esse, quod ipsum sit falsum.
Ib. fol. Z IIa : distinctiones propositionum et diuisiones, per quas i-um argumenta soluuntur.
Ita vulgo.
Distinguitur
affirmativum et negativum ( BYSTRZ. ParvLog fol. AA Ia). Occ. extra textus phil.
CALLIM. Rhet. p. 84 : contra i-ia recriminatio in primis valet; que si non solvit, in invidiam rapit adversarium ac iudicem inclinat.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)