General
Full Entry
More

INQUISITIO

Grammar
  • Formsinquisitio, inquisicio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I.
    • A.
      • 1. actus inquirendi, investigatio, examinatio, consideratio.
        • c. eccl.
      • 2. quaestio.
      • 3. percunctatio.
    • B.
      • 1.
        • a. causae cognitio, investigatio. Additur
        • b. actus testimonia (indicia) dicendi vel audiendi
      • 2. eccl.
        • a. quaestio de religione
        • b. eccl. actus res eccl. quo sint statu cognoscendi, paroeciarum ecclesiarumque lustratio, recensio
      • 3. actus iure aliquid postulandi, vindicandi, vindiciae
    • C. iuris praescriptio
  • II.
    • 1. insectatio.
    • 2. actus (metalla) quaerendi

Pełne hasło

INQUISITIO s. INQUISICIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • Ha.
  • N.
I.
A.
1. szukanie, poszukiwanie, badanie, dociekanie, rozważanie czegoś; actus inquirendi, investigatio, examinatio, consideratio.
Additur
curiosa ( KodWp II p. 262, a. 1308) , diligens ( StSyn III p. 5 ; AKapSąd I p. 2, a. 1429 ;et saepius).
Praec.
a. phil.
GŁOG. ExLog fol. 69b : dubiorum ... i-o est sciencie invencio, instrumentum autem eius est sylligismus dyalecticus.
BYSTRZ. Top. fol. o IIIa : ad scienciam ... requiritur veritatis i-o.
WROCŁ. Dial. fol. A Vb : sensus perfectus, qui complete et perfecte terminat actum intellectus, non suspendens animum audientis ad i-em alterius requisiti ad suam intellectionem vt: homo est animal.
Ita saepius. b. rhet.
CALLIM. Rhet. p. 2 : quaestio est omnis i-o, de qua in utramque partem vel in plures dici credibiliter potest.
c. eccl.
NIC. BŁ. Tract. fol. 17b : si facerent maiorem conscientie i-em, inuenirent se reos.
JAC. PAR. Tract. fol. C Ia : ducimur itaque exemplis, quod oratio et ieiunium debent praecedere i-es harum apparitionum.
2. py tanie; quaestio.
3. zasięganie, zbieranie informacji; percunctatio.
B.
1.
a. dochodzenie sądowe, śledztwo; causae cognitio, investigatio. Additur legitima ( AKap Sąd III p. 261, a. 1497 et saepius).
b. składanie lub wysłuchanie zeznań; actus testimonia (indicia) dicendi vel audiendi
StPPP VIII p. 241 (a. 1388) : terminum ... pro i-e, quia solus conparuit et dominum suum (ed. suam) non locauit.
Ib. p. 345 (a. 1389) : Elisabeth de Deschno cum Jacobo de ibidem terminum habent ad terminos pro i-e capellani.
Lites II p. 135 (a. 1413) : dominus magister generalis exactam faciet diligenciam de i-e captivorum.
2. eccl.
a. inkwizycja; quaestio de religione
*KodWp II p. 410 (a. 1327) : qui fratres Ordinis Praedicatorum ... i-is officium contra labem heretice pravitatis diligenter ... exequantur, contra hereticos ... processuri.
KodKKr II p. 324 (a. 1408) : Petrus frater Ordinis Predicatorum ... inquisitor heretice prauitatis ... ad i-is officium deputatus.
AKapSąd III p. 234 (a. 1480) : deposiciones i-is super heretica pravitate secte Hussitarum.
b. wizytacja kościelna; actus res eccl. quo sint statu cognoscendi, paroeciarum ecclesiarumque lustratio, recensio
AKapSąd II p. 285 (a. 1482) : i-o est duplex, alia preparatoria, alia solennis; preparatoria est, quam facit prelatus, cum visitat loca sue iurisdiccioni subiecta.
Ib. infra poterit tunc superior ad solempnem i-em descendere, que duplex est, alia ordinaria, alia extraordinaria ... ordinaria ea, que est a iudice ordinario, extraordinaria, que a delegato.
ArPrawn VI p. 44 (a. 1521) : visitatio et i-o in villa Razny per venerabiles dominos Iohannem custodem ... et Thomam ... praelatum facta.
Ita saepius.
3. dochodzenie czegoś na drodze sądowej, stawianie żądań, żądanie; actus iure aliquid postulandi, vindicandi, vindiciae
StPPP VIII p. 320 (a. 1389) : Franczco ... cum Nicolao ... terminum ad terminos pro i-e condempnacionis.
Ib. IX p. 114 (a. 1482) : ad eiusdem procuratoris eorum i-em in iure ius decreuit, quod etc.
Constr. ad
A—B: indicatur res, quae inquiritur a. sq. gen. obi. b. sq. de. c. sq. in c. abl.
AKapSąd III p. 271 (a. 1500) : ex peciali i-e de ipso per ... episcopum facta in blasfemio.
d. sq. super:
KodMp I p. 63 (a. 1258) : diligenti super hoc habita i-e.
AKapSąd III p. 234 (a. 1480) : deposiciones i-is super heretica pravitate secte Hussitarum.
Ita saepius.
e. sq. enunt. interrog.
C. (singulare) wymogi, postanowienia prawne; iuris praescriptio
KodMp II p. 270 (a. 1329) : scultetus habebit eciam molendinum liberum circa fluuios ... secundum i-em et exquisitionem sententiarum, formam atque modum Noui Fori.
II.
1. (animantium) pościg, pogoń; insectatio.
2. (rerum) poszukiwanie (rud metali); actus (metalla) quaerendi
JusMet p. 141 (a. 1426) : super i-em minerae plumbi ... in Ylkusch ... sumptus graves impendere non formidant.
Cf. INQUIRO I 1 INQUISITOR III 2.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)