General
Full Entry
More

IMMINEO

Grammar
  • Formsimmineo, emineo, cf, infra, imineo, inmineo
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ere, -ui
Meaning Outline
  • I. propr. desuper impendere, assurgere.
  • II. transl.
    • A.
      • 1. minari, minitari.
      • 2. minacem esse, saevire
      • 3. instare, vicinum, proximum esse.
        • a. + annus imminet expletur
        • b.
          • α. proximus
          • β. instans
          • γ. vicinus
      • 2. occurrere, evenire
    • B.
      • 1. curam gerere alicuius rei.
      • 2. incumbere alicui competere alicui
      • 3.
    • C. iubere, cogere

Pełne hasło

IMMINEO, -ere, -ui scr. emineo (cf. infra 101,46), imineo,,inmineo
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • Ha.
  • N.
[coniug. I AGZ XVIII p. 203 (a. 1483) : imminando sibi volendo ipsum collo privari. 3. sg. fut. II]
imminerit ib. p. 556 (a. 1502) : Iohannes a bello ... si imminerit, intercedere ... debet. part. fut. pass. pro part. fut. act. KodKKr II p. 492 (a. 1423) : ab imminendis impeticionibus securare.]
I. propr. sterczeć, wznosić się nad czymś; desuper impendere, assurgere.
Constr. sq. dat.
II. transl.
A.
1. grozić, zagrażać; minari, minitari.
N. impers.
KodMp IV p. 62 (a. 1399) : ecclesiam ... recepimus adeo antiquatam ... quod in breui de ruina et collapsu eiusdem i-eat.
Constr.
a. abs. b. sq. dat. c. sq. acc.
DŁUG. Op. p. 475 : castrum Edelstein Nissam i-ns expugnavit.
d. sq. abl. ?
CodEp I 2, p. 87 (a. 1449) : sublato prudentissima ordinatione ... quod i-bat scandalo.
e. sq. ab :
CALLIM. Hist. p. 33 : bello, quod a Turco i-ret.
CodEp III p. 348 (a. 1489) : bellum, quod a Turcis et Tartaris dominis nostris i-et.
f. sq. ad :
Tom. II p. 11 (a. 1512) : Tartaros, qui ... ad invadenda dominia ... i-ent.
g. sq. de cf. et
*Theiner II p. 25 (a. 1422) : nisi provideatur opportune, videmus periculum i-re de maiori scandalo.
h. sq. ex :
*KodWp II p. 335 (a. 1317) : dispendiis, que solent ecclesiis ex vacatione diutina i-re.
i. sq. in c. abl.
StPPP I p. 523 (a. 1443) : gwarra generali ... in regno Hungariae e-nte.
DŁUG. Hist. I p. 427(= II p. 194 ed. nov.) : quo quemque sors et i-ns in cervice mucro depulerat.
k. sq. super :
Tom. II p. 222 (a. 1513) : i-ntibus super eum casibus prospicit.
2. być groźnym, srożyć się; minacem esse, saevire
MPH II p. 40 (Ebbo) : per desertum magnum, quod i-bat.
Ib. p. 65 : quae ... tempestas 7 diebus continuis mari i-ns ... omnem profectionis ... cassavit ... intentionem.
3. być blisko, zbliżać się, nadchodzić; instare, vicinum, proximum esse.
N. constr. sq.
ad:
PamLit XXIV p. 89 (a. 1460) : dum i-et hora ad edendum.
Occ. stać przy czymś, nadzorować; alicui rei custodem adesse
*KodWp I p. 10 (a. 1136) : quanto Poloniorum regio in remotioribus mundi partibus sita esse cognoscitur, tanto ei propensiori studio nos convenit i-re.
N. locut.
a. annus imminet dobiega; expletur
CracImpr p. 286 (a. 1568) : annus i-et, cum eandem Catharinam ... videret.
Et paulo infra iam i-et annus, dum ... Barbara domum suam rediret.
b. imminens
α. dopiero co miniony; proximus
CodVit p. 487 (a. 1420) : ambaxatores ... ad ipsos ante duos menses i-ntes... direximus.
β. nadchodzący; instans
ArHist X p. 263 (a. 1576) : ad comitia ... proxime i-ntia.
γ. sąsiedni; vicinus
*KodWp I p. 2 (saec. X ex.ex) : si parrochiam i-ntem a Halberstadensis ecclesie episcopo accipere potuisset etc.
2. zdarzyć się, zachodzić; occurrere, evenire
CIOŁ. Lib. I p. 199 : vrget nos perfectus amor et dileccio ... vt vestram fraternitatem de singulis nostris occurrentiis et i-ntibus negociis ... auisemus.
AKapSąd I p. 24 (a. 1433) : si necessitas convocandi fratres ... i-ret.
ArHist VI p. 90 (a. 1443) : nullus sacerdotum ... intraret thabernas causa bibicionis ... absque i-nti necessitate et occurrenti.
N. fere i. q. esse
GALL p. 74 : sed quid in divisione cuique contigerit, enumerare nobis i-et onerosum.
StSyn IV p. 27 (a. 1420) : cum clericorum ordinacio vel beneficiorum provisio i-erit facienda.
B.
1. starać się, troszczyć się o coś; curam gerere alicuius rei.
N. constr. sq. gerundivo
WAPOW. Chr. p. 140 : Sigismundus rex Hungaricis ... rebus ... in ordine positis ... bello Moscovitano instaurando i-bat.
2. być czyjąś powinnością; incumbere alicui
*CodSil(M) I p. 77 (a. 1150) : tu vero ... archiepiscope, cui hoc ex debito tui officii ... i-et ... omnibus suffraganeis tuis ... denuncies [etc. (cf.] KodWp I p. 22).
*PommUB p. 155 (a. 1220) : humane conditionis natura non patitur, ut per nos ipsos cuncta nobis i-ntia exequamur.
N. przysługiwać komuś; competere alicui
DokSul p. 335 (a. 1296) : nulla accio super dicta hereditate ... comiti Sbygneo ... competebat nec ius aliquod requirendi eidem i-bat.
3. confunditur c. voce, quae est eminere
NIC. BŁ. Serm. III p. 46 : lux enim in stella primo de caelo i-et, stellae dederunt lumen suum.
Cf. EMINEO II 2.
C. nakazywać, zmuszać; iubere, cogere
CodVit p. 493 (a. 1420) : recreamur deliciis et spes nobis redditur securior, quod ea, que nobis divina i-bat monicio, fine ducetur cerciori.
ArPrawn VII p. 267 (a. 1492) : nuntios seu oratores mittere debemus in negotiis publici boni ... necessi tate ad hoc i-nte (cf. KodPol I p. 349).
KomKadł p. 441 : et hoc Saluator in Euangelio i-bat vel innuebat dicens: estote prudentes sicut serpentes.
Constr.
a. sq. acc. cf. b. sq. ad, cf. c. sq. ut :
MARTIN. OP. Chr. p. 175 : Fabianus ... fecit septem subdiaconos. qui septem notarijs i-rent, vt gesta martyrum in integrum colligarentur.
Cf. Th. VII 1,461,12.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)