General
Full Entry
More

IDEM

Grammar
  • Formsidem
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speech
Meaning Outline
  • 1. m. nom. sg. dat. acc. sg. abl. sg.+ isdem iidem: eodem: idem: idem: idem
  • 2. f. nom. sg. gen. sg. dat. sg. nom. pl.+ idem eidem: eaedem edem: eeedem:
  • 3. n. dat. sg. acc. sg.+ eodemeundem:
  • I.
    • 1. par, communis (adi. et subst.)
    • 2. phil. identicus.
    • 3.
      • a.
      • b.
      • c.
      • d.
      • e.
    • 4. + idem qui (et), idem ut (sicut, prout), idem qui usus comparativus: par, similis.
  • II. qui, is (de quo supra dictum est)
  • III.
    • 1.
    • 2. + per idem item, eodem modo

Pełne hasło

IDEM pron.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • L.
  • A.
  • H.
  • N.
[formae a trito paradigmatis discrepantes
1. genus m. nom. sg. isdem :
KOMOR. p. 176 : isdemque ... senectute confectus (cf. Th. VII 1,180,84 sqq. ),
iidem:
KodKKr I p. 108 (a. 1279) : iidem canonicus.
dat. sg. eodem:
KsgRachKr p. 125 (a. 1335) : resignauit ... domum ... eodem Hanconi (ita passim , cf. Th. VII 1,181,62—63 ).
idem:
PP II p. 148 (a. 1452) : idem advocato ... damus ... potestatem.
acc. sg. idem:
ZabDziej I p. 37 (a. 1428) : Michael ... non debet impedire ... idem Twchonem et pueros suos.
abl. sg. idem :
ZabDziej I p. 72 (a. 1462) : Paulus de idem Petro ... nichil scit mali.
2. genus f. nom. sg. idem :
StPPP VIII p. 188 (a. 1386) : idem uxor proximior est (ita passim, cf. Th. VII 1,181,71 sqq. )
gen. sg. eidem:
KodPol I p. 64 (a. 1252) : homines eidem ecclesie.
dat. sg. eaedem :
KodPol I p. 127 (a. 1288) : jungentes aream eedem ecclesie et fratribus (ita passim, cf. Th. VII 1,181,64—5 ).
nom. pl. edem:
AGZ V p. 5 (a. 1359) : edem ville ... sunt limitate.
eeedem:
KodWp II p. 608 (a. 1348) : eeedem hereditates (ita ib. bis ).
3. genus n. dat. sg. eodem :
KodWp I p. 492 (a. 1283) : eodem iuri succumbant.
acc. sg. eundem:
StPPPVIII p. 35 (a. 1381) : eundem frumentum ... locare (ita passim, cf. Th. VII 1,182,3 sqq. )
I.
1. ten, (taki) sam, jednakowy; par, communis (adi. et subst. ).
Constr.
a. sq. dat. b. sq. cum.
Locutiones adv.
a. eiusdemmodi. b. eodemmodo cf. sq. c. eodem cf. — 43.
2. praec. phil. t. t. identyczny, tożsamy; identicus.
Opp.
diversus ( BYSTRZ. Top. fol. o IVb et passim). Distinguitur a. idem accidente ( BYSTRZ. Top. fol. n IVb et saepius), definitione ( ib. et saepius), genere ( GŁOG. Porph. fol. f Ia et passim), nomine ( BYSTRZ. Top. fol. n IVb et saepius), numero ( MatFil IV p. 24, saec. XIV et passim), re ( BYSTRZ. AnalPr fol. n IIa et saepius), significatione ( ib. fol. a VIIIa) , specie ( GŁOG. Porph. fol. f Ia et passim), voce ( BYSTRZ. AnalPr fol. a VIIIa) . b. idem ad idem :
BYSTRZ. Elench. fol. s. Ib : ignorantia fit ... secundum idem ad idem.
WROCŁ. Dial. fol. B IVb : contradictio est affirmatio et negatio vnius de eodem ad idem secundum idem.
c.idem ex natura rei ( BYSTRZ. Log. fol. g VIIb) . d. idem in genere ( WROCŁ. Dial. fol. B IIIb) , gradu ( KomPolit p. 200, a. fere 1433), numero ( MatFil p. 24, saec. XIV et passim), se ( KomPolit p. 200, a. fere 1433), significatione ( BYSTRZ. AnalPr fol. a VIIIa) , specie ( BYSTRZ. Top. fol. z IIa et saepius), voce ( id. AnalPr fol. a VIIIa) . e. idem inter se :
BYSTRZ. Elench. fol. r IIIb : nix et cygnus sunt eadem in albo et non tamen sunt eadem inter se ... non oportet, quod inter se sint eadem conuertibiliter.
f. idem secundum affirmationem ( BYSTRZ. AnalPr fol. h IVa) , consignificationem ( id. AnalPost fol. e Ia) , esse ( ExPhys fol. p IIb et saepius), negationem ( BYSTRZ. AnalPr fol. h IVa) , numerum ( WROCŁ. Epit. fol. e IIa) , qualitatem BYSTRZ. AnalPr fol. h IVa) , rem ( id. Top. fol. 148a et saepius), respectum ( ExPhys fol. p IIb) , substantiam ( BYSTRZ. AnalPr fol. h IVa et saepius), terminos conclusionis ( ib. ), vocem ( id. AnalPost fol. e Ia) . g. sq. adv. , v. gr. absolute ( BYSTRZ. Top. fol. z IIa et saepius), adaequate (id. Log. fol. g VIIa) , concomitanter ( id. Top. fol. r IIb) , convertibiliter cum aliqua re ( ib. fol. z VIIa) , formaliter ( id. AnalPost fol. 1 VIIb et saepius), fundamentaliter ( id. AnalPr fol. a IVb), materialiter ( id. AnalPost fol. c VIIb et saepius), perfecte ( STOB. Praed. fol. 2a ) , proprie ( BYSTRZ. Top. fol. n IVb et saepius), quidditative ( STOB. Sign. fol. A IVa) , realiter ( BYSTRZ. AnalPost fol. 1 VIIb et saepius), ), simpliciter ( id. Top. fol. 148a ), subiective ( STOB. Intr. fol. b 2a) , substantialiter ( WROCŁ. Epit. fol. c IVb) , sufficienter ( BYSTRZ. Top. fol. o IVb) , totaliter ( ib. fol. o VIIIb) , vocaliter ( id. AnalPr fol. c IIIb).
3. augetur synonimis et aliis pron.
a. unus et idem.
b. hic idem.
c. iste idem (saec. XIV ex. —XV ex. ).
d. qui idem (saec. XIV ex.—XV ex. ).
e. ipse idem, ipsius eiusdem etc. (saec. XVI); ipse idem, ipsius idem etc. indecl. cf. s. v. IPSE. f. idem ipse.
4. przy porównaniach; usus comparativus: idem qui (et), idem ut (sicut, prout), idem qui taki sam jak (coś, który itp.), również, także; par, similis.
N.
tantus idem sicut taki sam jak, równie duży jak; tantus quantus
KodWp III p. 14 (a. 1351) : reliquam ... medietatem advocacie ... pro tanta eadem quantitate pecunie sicut aliam prius redimerunt ... domini ... redimere habebunt.
II. tenże, ten to, tenże sam, ten właśnie, wyżej wymieniony; qui, is (de quo supra dictum est)
KodPol I p. 1 (a. 1145) : Jesu Christi et gloriose Genitricis eiusdem.
KodMp I p. 5 (a. 1191) : capella de Zarnow ... et omnes decime castri eiusdem.
Ita vulgo usque ad saec. XVI.
III. sensu adv.
1. corrupte pro item, cf. s. v. (cf. etiam Th. VII 1,182,21 sqq.).
2. per idem tak samo, w podobny sposób; item, eodem modo
ArHist VI p. 6 (a. 1451) : custos per idem respondit, quod aliam domum recipere non auderet.
StKapWł p. 28 (a. 1500) : et per idem si ... vitam clauserit eqs.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)