General
Full Entry
More

HAMUS

Grammar
  • Formshamus, chamus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I.
    • A. propr.
      • 1. uncus curvus spiculo adunco instructus ad pisces capiendos aptus.
        • α. + hamos inescare insidias parare
        • β. + ingeniorum hamus dolus
      • 2. uncus, harpago
      • 3. frenum (equi)
    • B. nota musica, quae unci formam refert
  • II. rete iaculum

Pełne hasło

HAMUS s. CHAMUS, -i m.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • K.
I.
A. propr.
1. haczyk wędki; uncus curvus spiculo adunco instructus ad pisces capiendos aptus. Glossae Pol.
KodWp III p. 82 (a. 1357) : piscari ... cum h-o dicto «vanda».
GŁOG. Alex. I fol. O Ia : h-us ... «veda».
Huc pertinet
ChrMP p. 473 (= p. 8 Kürb. ): soror Wąda nomine, que Latine h-us nominatur (cf. DŁUG. Hist. I p. 70 = I p. 129 ed. nov.; MIECH. Chr. p. 8).
N. locut.
α. hamos inescare gotować podstępy; insidias parare
KADŁUB. p. 88 : sub amoris pretextu tendit laqueos ... casses iacit, h-os inescat ... et omne dolositatis artificium experitur.
β. ingeniorum hamus podstęp; dolus
DŁUG. Hist. III p. 105 : Bohemiae rex Boleslaum ... Zambiczensem ... suorum ingeniorum h-o comprehendit.
2. hak lub narzędzie zakończone hakiem, bosak; uncus, harpago
MPVat II p. 474 (a. 1372) : armarium ... cum clavibus ac cordis et h-is pro curribus.
CorpJP III p. 573 (a. 1520) : h-os, secures aliaque instrumenta ad arcendam ... vim ... ignis.
RachBon II p. 72 : pro cochlearibus et h-is et «lopati» ferreis.
Cf. Th. VI 2524, 1 sqq.
3. wędzidło (konia); frenum (equi)
RachJag p. 171 (a. 1393) : pro ch-o dicto «wzdzenicza» super spadonem regalem.
Constr.
a. sq. ad cf. b. sq. pro cf. c. sq. super cf.
B. meton. znak muzyczny w kształcie haczyka; nota musica, quae unci formam refert
MONET. fol. D IIIb : semifusa est nota ... duobus h-is retorta, vel ut minima tribus h-is vel ternario numero connexa.
II. sak, rodzaj sieci rybackiej; rete iaculum
KodKKr II p. 369 (a. 1412) : piscare ... cum h-is wlgariter dictis «sacky».
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)