General
Full Entry
More

GUBERNATIO

Grammar
  • Formsgubernatio, gubernacio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. administratio, moderatio, regimen.
  • II. iur. tutela pupillorum lege instituta
    • α.
    • β.

Pełne hasło

GUBERNATIO s. GUBERNACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
I. zarządzanie, zawiadywanie, kierownictwo; administratio, moderatio, regimen.
Dicitur
gubernationis beneficium ( KodMp I p. 64, a. 1259), item in imagine lacerti :
VAdAnt p. 17, 18 : vidit ... g-is frustrari lacertos.
Additur gen. obi.,
, v. gr. rerum mundanarum, regni, bonorum, domus cett.
N.
exercitus dowództwo; imperium
DŁUG. Hist. III p. 312 : exercitu ... in g-em Hennigi ... marsalci generalis tradito.
CorpJP III p. 589 (a. 1520) : subditi ... debent in castris nostris secundum mandatum et g-em ... castellani Cracoviensis et regni nostri exercituum capitanei campestraliter belligerare.
II. iur. prawne zastępstwo i dozór nad dziećmi nie mającymi lat sprawnych oraz nad ich majątkiem; tutela pupillorum lege instituta
KodMaz(K) p. 392 (a. 1234) : nos Henricus ... dux Zlesie ... tutelam et g-em filiorum fratris nostri ... gerentes.
AKapSąd II p. 163 (a. 1449) : avunculus ... ipsam Annam in annis minoribus existentem cum bonis suis omnibus ... sicut consanguineus in g-e habuit.
Ita saepius. Cf. GUBERNO II B 2 GUBERNATOR II B 2.
Iuncturae verbales (ad
I—II):
α. gubernationem assumere ( DŁUG. Hist I p. 289 = II p. 49 ed. nov. ), inire ( ib. IV p. 238 ). porro disponere (spiritualiter: KodMp II p. 1, a. 1153) , gerere (cf. ).
β. aliquid (aliquem) in gubernationem alicui(us) assignare ( ArPrawn V p. 514, a. 1517) , committere ( DyplMog p. 103, a. 1417 et saepius), dare (et relinquere: CracArt I p. 94, a. 1435 et saepius; et consentire: ArPrawn VI p. 20, a. 1458) , tradere (cf. ), item fidei et gubernationi alicuius credere ( DŁUG. Hist. V p. 73 ).
Opp.
in gubernationem recipere ( ŹrWaw I p. 14, a. 1458) , suscipere ( KodKKr I p. 253, a. 1354) , in gubernatione habere (cf. et DŁUG. LibBen I p. 386 ) , tenere ( ib. p. 170 ).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)