General
Full Entry
More

GREX

Grammar
  • Formsgrex
  • Etymology e Pol. trzoda f.
  • Inflectional type -gis
  • Part of Speechnoun
  • Gendermasculine
Meaning Outline
  • I. + iumentorum, ovium, pecorum caprinus, equinus, ovilis, pecoralis. caterva
  • II.
    • 1. caterva, turba. Occ. orszak; comitatus
    • 2. turba (v. gr. concubinarum).
    • 3. militum manus.
  • III. multitudo

Pełne hasło

GREX, -gis m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • A.
  • N.
[generis f. (e Pol. trzoda f. )
DokMp IV p. 161 (a. 1369—70) : pro expellenda grege (cf. ArSang II p. 49).
KodMp IV p. 476 (a. 1448) : pastorali solicitudine super creditam ... gregem.
AGZ XII p. 368 (a. 1475) : equirearum ... gregum.
ZabDziej III p. 32 (a. 1490) : abegit totam gregem.
IO. VISL. p. 212, v. 208 : Cristicolae fidus gregis.
ArHist XI p. 186 (saec. XVI) : de grege tibi commissa.
ArSang V p. 373 (a. 1545) : pascendarum gregum.]
I. (de animalibus) stado; caterva ; saepius addito gen. iumentorum, ovium, pecorum sim., vel adi. caprinus, equinus, ovilis, pecoralis. Glossae Pol.
AGZ XII p. 368 (a. 1475) : postulabat ministerialem ... ad conspiciendum dominium villarum ... et g-um alias «stada».
GLcerv p. 577 : g-x porcorum dicitur «trzoda».
Per imaginem vulgo de Christianis respectu pasto ris (i. episcopi). Hoc sensu additur interdum adi. vel gen. , v. gr. dominicus (Domini *KodWp I p. 6, a. 1075 ; StSyn III p. 24 ; CantMAe I nr 11, v. 4a, saec. XIV ;; ArPrawn I p. 21, a. fere 1400 et saepius), ovilis Dominici ( KodKKr I p. 47, a. 1253) , Christianae religionis ( KodMp I p. 67, a. 1260).
II. de hominibus
1. gromada (bezładna), tłum; caterva, turba. Occ. orszak; comitatus DŁUG. in
CodEp I 2, p. 103 (a. 1450) : verentur enim indolem suam ... verentur prudentiam, verentur amicorum g-em.
2. (in malam partem) zgraja; turba (v. gr. concubinarum).
3. oddział wojska; militum manus.
III. (de rebus) wielka ilość, mnóstwo; multitudo
Inst. p. 130 : eique plus honoris erit conferendum, quem constantia, moderatio, continentia, fortitudo, fides, religio, bonitas, uirtutum g-x delicatissimus expoliuerit.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)