- F.
- Th.
- S.
- Dc.
- H.
I.
propr.
1.
(de hominibus) szlachetny, szlachetnego rodu,
pochodzenia; nobilis, nobili genere natus.
Occ.
meton. de nobilitate,
stirpe.
Praec.
jako tytuł szlachcica (-anki); loco appellationis
honorificae viri feminaeve
nobilis
a.
(saec. XIII—XIV)o magnatach, książętach, księżnych;
de proceribus, ducibus eorumque uxoribus
KodWp I p. 210 (a. 1245) : villas ... g-o Sandivogio, comiti a Czarnków ... damus.
KodKKr I p. 60 (a. 1255) : pro ... incolumitate g-e nostre genitricis ducisse Grimizlaue.Ita saepius.
b.
(saec. XV—XVI)o urzędnikach ziemskich i drobniejszej
szlachcie;
de magistratibus pedariis et
de quolibet nobili
AKapSąd II p. 29 (a. 1417) : contra g-am dominam Wanczoskam, relictam Ruscowo.
StPPP VI p. 467 (a. 1455) : strenui ac bellicosi uiri, g-i Venceslai Petryczyn.Ita passim.
Iuxta ponitur
magnificus (
KodMp III
p. 192,
a. 1365
et saepius), nobilis (
ArPrawn V
p. 80, a.
1457
et saepius), strenuus (
et saepius
).
2.
(de animalibus) rasowy;
nobilis, boni seminis (saec. XV—XVI).
II.
transl. szlachetny,
wielkoduszny, łaskawy;
nobilis, magnanimus, benignus.
Item de BVMaria
CantMAe I nr 16, v. 5 b (saec. XIII in.) : Anna ... g-am profers ... rosam.