General
Full Entry
More

FORALIS

Grammar
  • Formsforalis, foralia, forales, forale, forale, foralia
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -e -ium -ium -is -is -ium
  • Part of Speechadjectivenounnounnoun
  • Genderneutreneutreneutreneutre
Meaning Outline
  • I. qui ad forum pertinet, mercatorius
    • 1. + donatio, solutio, teloneum tributum mercatorium
    • 2. + locus in quo forum rerum venalium est
    • 3.
  • II. forensis, qui ad iudicium spectat

Pełne hasło

FORALIS, -e
  • F.
  • Th. (rec.),
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • N.
  • K.
I. dotyczący targu, targowy; qui ad forum pertinet, mercatorius
APozn I p. 12 (a. 1435) : duo caldaria f-ia piscium.
Praec.
1. donatio, solutio, teloneum sim. opłata targowa, targowe; tributum mercatorium
KodWp V p. 386 (a. 1424) : thelonea et soluciones predictas f-es, alias «targowe» ... exigere.
Ib. supra thelonea f-ia alias «targowe» soluere debeant.
AGZ II p. 153 (a. 1456) : villas cum ... donacionibus f-bus, stacionibus ... vendimus.
KodPol II p. 919 (a. 1460) : nullas soluciones f-es, wlgari denominacione «thargowe» dictas, cuipiam dare tenebuntur.
Simili sensu
denarius ( FrKanc p. 21, a. 1423).
Praec. abs. loco
subst. foralia,, -ium n. et forales,, -ium f.?
KodWp I p. 219 (a. 1247) : ville damus forum liberum, in quo tam ab incolis ville, quam ab aliis omnibus undecunque venientibus f-ia, que vulgariter «targowe» nuncupantur, nullus exigat.
KodMaz(K) p. 63 (saec. XIII med.med) : f-ia et theloneum post quinque fora ... dicte ecclesie iure hereditario ... contulimus possidenda.
KodMp III p. 7 (a. 1333) : concedentes dicto monasterio potestatem ... theloneum et f-ia a negotiatoribus quibuscunque aquaticum et terrestre ... recipiendi.
CodEp I 2, p. 219 (a. 1462) : solutione f-ium, vulgari institutione «budnego» nuncupata, omnes ... merces ... venalitati exponere et ad mensuras vendere.
Ita vulgo saec. XV—XVI. Additur gen. fori communis ( AKapSąd I p. 171, a. 1500). Occ. simili sensu sg. forale,, -is n.
PrzywWar p. 3 (a. 1379) : f-e, wlgariter «targowe».
DŁUG. LibBen III p. 203 : in eodem oppido est f-e, alias «targowe», quod singulis feriis tertiis exigitur a vendentibus pro abbate.
Cf. FORENSIS II 1.
2. locus miejsce targowe, targowisko; in quo forum rerum venalium est
IusMet p. 205 (a. 1505) : res victuales ... in nullo loco campestri neque suburbii audeant ... vendere, quam in loco f-i communi civitatis Ilkusz.
Occ. simili sensu abs. loco
subst. forale,, -is n.
MatPis p. 14 (a. 1502) : libertatem ligna deponendi in f-i circa Istulam.
Cf. FORENSIS II 2.
3.
abs. loco
subst. foralia,, -ium n. targ, tj. sprzedaż i kupno towarów na targu, odbywanie targu; nundinae
KodMaz(L) p. 138 (a. 1400) : liceat oppidanis ... f-ia annalia in festo videlicet sancti Laurencii Martyris ... necnon singulis diebus feriis tertiis forum commune eternaliter celebrare.
KodWp V p. 273 (a. 1418) : inhibemus ... omnibus ... theloneatoribus ... nostris, ne ad huius modi f-ia annualia semel in anno et septimanalia singulis diebus sabbatis venientes ... circa emptionem, venditionem ... aliqualiter presumant ... molestare vel impedire.
StPPP VI p. 96 (a. 1518) : f-ium septimanalium in dicta Opathkovycze continuationem et peractionem ... regia maiestas decreverit.
Ita saepius. Ad rem cf. K. Buczek, Targi i miasta na prawie polskim, Wrocław 1964.
II. sądowy; forensis, qui ad iudicium spectat
ŁASKI LibBen II p. 94 : dominus officialis auditis propositionibus et responsis et post litis contestationem decrevit remissionales f-es pro examinandis testibus in hac causa.
Cf. FORENSIS I.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)