- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
I.
propr.
A.
intrans.
1.
płynąć, ciec; manare,
fluitare.
Additur abl. modi
rubra aqua
(de fluvio:
DŁUG. Hist. II p. 413 = IV
p. 166
ed. nov.)
, sanguine amico (
IANIC.
p. 56,
v. 117
).
Simili sensu mediopass.
DokMp II p. 237 (a. 1437) : in fluvio, quod f-itur per ... villam.
N.
α.
rozlewać się, rozciągać (o morzu, sadzawce); diffundi, extendi
(de
mari, piscina)
*RHist XXXIX p. 55 (a. 1445) : quod mare f-it sub unam civitatem grandem Constantinopolim.
AGZ XIX p. 209 (a. 1487) : litus ... piscine ... ita late et longe prout f-ret dare et admittere debet.
β.
płynąć, żeglować; flumine devehi, navigare
AKapSąd III p. 50 (a. 1479) : dum defluxit in Vislam non potuit adimplere officium explorationis aque et sic post alios exploratores f-xit.
2. ociekać, spływać czymś; liquorem emittere, madere, manare (saec. XV). 3. meton. (de vestimentis) spływać, zwisać, opadać; defluere, delabi, deluere (saec. XVI). B. trans. 1. wydawać z siebie, sączyć; emittere, effundere, v. gr. lac et mel (de terra sim. alluditur ad Vlg. Deut. 11,9 cett.), item saniem (de digitis:
DŁUG. Op. p. 306 ) , sanguinem (de vulnere:RHist XXIII p. 156, a. 1454).
2.
płynąć dokoła czegoś, opływać coś; circumfluere
aliquid
DokPaul p. 55 (a. 1388) : silva incipit a fluvio, qui f-it magnam silvam nostram et tendit versus plagam occidentalem.
AKapSąd III p. 144 (a. 1510) : in Thykoczyn fluvius f-ns monasterium Fratrum Minorum ibidem existens.
II.
transl.
1.
przepływać, ulegać zmianie; moveri,
mutari.
N.
locut.
in nihilum :
NIC. BŁ. Serm. I p. 277 : homo fit ex nihilo ... et in nihilum f-it (cf. Th. [VI 974, 83).
Praec.
phil.
MatFil IV p. 75 (saec. XIV) : essentiae rerum semper sunt et incessanter f-unt.
WROCŁ. Epit. fol. e IIIa : essentia motus ... est id, quod f-it in motu.
Ib. fol. e IVa : nunc phisicum ... f-ns ... dicitur substantia temporis, quod proprie instans dicitur quasi non stans, quia non stat nec habet esse fixum sed continue mouetur et f-it a priori in posterius fluxu continuo causans tempus.
Ita saepius.
Part. praes.
loco
adi.
2.
upływać, mijać
(o czasie itp.);
effluere, transire, decurrere (de
tempore et rebus quae in tempore fiunt).
N.
locut.
longis horis (de die
aestivo:
IANIC.
p. 78, v. 59
).
Simili sensu mediopass.
ArHist VI p. 30 (a. 1467) : districtum ... f-xo predicto termino alteri committerent tenendum.
ZabDziej II p. 501 (a. 1489) : Iohannes ... f-xis quatuor dilationibus ... absolvitur ab instantia ... Barbare.
Ita saepius. Inde part. perf. loco adi.
3.
wypływać,
wywodzić się, brać początek; descendere,
provenire, originem ducere (de
hominibus et rebus).
N.
phil.
MatFil IV p. 69 (saec. XIV) : essentia significatur per modum stantis et principium fontalis ipsius esse, a quo scilicet esse f-it formaliter.
GOST. Th. fol. a VIa : f-re est actus principij fontalis et quia solum vnum primum principium habet rationem fontis, quare sequitur, quod f-re est diffusio actus ab actu.
ExPhys fol. 1 Ia : motus bene virtualiter f-it a mouente sed formaliter est in mobili.Ita saepius.
4.
spływać na
kogoś, przypadać komuś; cadere,
contingere
StPPP II p. 745 (a. 1468) : hoc est jus meum, quo teneo predicta bona ex matre et patre in me f-nte (nisi leg. fluentia).
DŁUG. Op. p. 49 : ne se coelestibus in se supra modum f-ntibus beneficiis demonstraret ingratum.
5.
odbywać się, dziać się, zachodzić; evenire, fieri
SSrSil IX p. 186 (a. 1466) : considerate statum et eventum rerum et negotiorum, que interea usque nunc f-erunt.
Additur locut. adv. ad voluntatem, votum sim. (saec. XV). Simili sensu felicibus successibus:
DŁUG. Hist. I p. 103 (= I p. 163 ed. nov.) : quamvis sub ... Pyasth regimine ... omnia felicibus f-rent successibus etc.
6.
słabnąć, tracić siły;
languescere, deficere
(v.
gr. luxu saec.
XV).
7.
singulare:
występować w obfitości; abundare
CRIC. p. 176, v. 7 : florenti ... in aevo ... cum f-rent fasces, f-ret cum copia rerum, nec deerant animo cuncta beata meo.
Constr.
ad
I—II: Indicatur unde a.
sq.
abl.
b. sq. ab. c. sq. de. d.
sq. ex.
e. sq.
adv.
loci. Indicatur
quo a. sq. ad vel in c.
acc.
N. praecedente
ab (de) :
WROCŁ. Epit. fol. e IIa : respectus continue variatur secundum quod f-it a priori in posterius.
ExPhys fol. 1 Ia : motus proprie f-it de potentia mobilis ad actum.Ita saepius in textibus phil. b. sq. sub Indicatur qua via vel ubi a. sq. abl. , v. gr. antiquo alveo ( StPPP II p. 712, a. 1466) . b. sq. circa :
GŁOG. Alex. II fol. k IIb : fluuius f-ns circa partem inferiorem montis.c. sq. in c. abl. d. sq. per :
KsgŁawKr p. 251 (a. 1394) : aqua ... f-re debet ... per domum posteriorem.Cf. supra 266, 49. Ita saepius.