General
Full Entry
More

FINITUS

Grammar
  • Formsfinitus, finitum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um -i
  • Part of Speechadjectivenoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • 1. qui terminis continetur. Occ. ograniczony, skromny; modicus, tenuis
    • 2. definitus, constitutus, designatus
      • a. gram.+ nomen verbum modus
      • b. log.+ praedicatum subiectum ( terminus
  • II. purus (de auro, argento)

Pełne hasło

FINITUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
  • et
  • K. (subst.
  • -a)
I.
1. określony granicami, ograniczony; qui terminis continetur. Occ. ograniczony, skromny; modicus, tenuis
DŁUG. Op. p. 23 : cibi et potus naturalis et f-us illi erat modus.
Praec. phil. t. t. (opp.
infinitus),dicitur actus ( WROCŁ. Dial. fol. A Va et saepius), anima ( GOST. Th. fol. c IVb et saepius), capacitas ( ExPhys fol. d Ia) , continuum ( ib. fol. p Ia), creatura ( GOST. Th. fol. g IVa) , ens, esse sim.( MatFil IV p. 51, saec. XV med. ; BYSTRZ. Top. fol. t Ib et saepius), intelligentia ( AEG. Th. fol. A IVb) , magnitudo ( ExPhys fol. t IVa) , mobile ( ib. ,) natura (syn. limitata: BYSTRZ. Top. fol. y VIa) , numerus ( id. AnalPost fol. g IVb et saepius), potentia ( id. Log. fol. t Ia et saepius), principium omnium rerum ( WROCŁ. Epit. fol. a IVa) , tempus ( ExPhys fol. p Ia et saepius), virtus ( ib. fol. s IIa)
Syn.
limitatus ( BYSTRZ. Top. fol. y VIa ; AEG. Th. fol. A IIb ;et saepius), terminatus ( MatFil IV p. 51, saec. XV med.med).
Distinguitur
(in) actu ( WROCŁ. Epit. fol. d IIa ; ;opp. in potentia: ExPhys fol. d Ia) , per se (quidditas: BYSTRZ. Top. fol. y VIIb) , essentialiter ( GOST. Th. fol. g IVa) , positive ( BYSTRZ. Top. fol. t Ib et saepius), simpliciter ( id. ParvLog fol. Q IIb) , secundum perfectionem ( MatFil II p. 29, a. 1413) .
Item abs. loco
subst. finitum,, -i n.
BYSTRZ. Log. fol. o IIb: ratio f-i et infiniti quantitati congruit.
GŁOG. ExLog fol. L VIIIb : ex principiis finitis solum constituitur f-um.
Ita saepius.
2. określony, oznaczony; definitus, constitutus, designatus
a. gram. dicitur nomen ( WROCŁ. Dial. fol. A IVa : f-um est nomen sine negatione infinitanter tenta sumptum, suum significatum certe et determinate significans), verbum
( ib. fol. A Va: uerbum ... f-um est uerbum sine negatione infinitanter tenta sumptum 'lego’),
item modus ( GŁOG. Alex. II fol. b IVa : verum personale personaliter positum f-i modi congrue regit ... nominatiuum. Ita saepius.)
b. log. t.t. praec. praedicatum ( BYSTRZ. Log. fol. i IVa : antecedens patet, quia bene sequitur 'Socrates est non homo, ergo Socrates non est homo’ ab affirmatiua de predicato infinito ad negatiuam de predicato f-o.
WROCŁ. Dial. fol. N IIa : arguendo ab affirmatiua de predicato f-o ad negatiuam de predicato infinito ... est bona consequentia vt 'homo est iustus, ergo homo non est non iustus’),
subiectum (
BYSTRZ. Log. fol. B IVb : docet philosophus multiplicare eas propositiones penes subiectum f-um et infinitum),
terminus
( id. AnalPr fol. k IIa: utrum sit eodem modo syllogisandum ex terminis infinitis sicut ex terminis f-is.
WROCŁ. Dial. fol. C Ia : conuersio per contrapositionem est mutatio subiecti in predicatum ... mutatis terminis f-is in terminos infinitos vt 'omnis homo est animal, ergo omne non animal est non homo'.
Ita saepius).
N.
per se ad aliquid wystarczający; sufficiens
BYSTRZ. Top. fol. o Va : secunda definitio est melior quam prima, quia ad sciendum primam necesse est scire, quid diffinitio, quid proprium et quid genus, secunda autem est f-a per se ad cognoscendum.
II. czysty, szczery (o złocie, srebrze); purus (de auro, argento)
DokPł p. 87 (a. 1279) : duo milia marcarum fusi et f-i argenti (cf. etiam UrkBBr p. 70, a. 1282 et KodPol III p. 169, a. 1302).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)